.
.
.
.
Teljarinn-29jul2014-1
Yfir sumart√≠mann m√° fylgjast me√į g√∂ngum fiska um teljarann
.

 
P1090169
Teljarinn er sta√įsettur √° m√≥ts vi√į
virkjunina √≠ Elli√įa√°rdalnum √≠ Reykjav√≠k

Upphaf fiskirannsókna í Jökulsárlóni

Fiskarnir √≠ J√∂kuls√°rl√≥ni, g√∂nguheg√įun √ĺeirra og umhverfi

N√°tt√ļrufegur√įin sem einkennir J√∂kuls√°rl√≥n og umhverfi √ĺess er einst√∂k og √ĺv√≠ ekki a√į undra a√į sv√¶√įi√į er ein √ĺekktasta n√°tt√ļruperla √ćslands. L√≠fr√≠ki vatnakerfis J√∂kuls√°rl√≥ns b√Ĺr einnig yfir einst√∂kum t√∂frum ekki s√≠st vegna fj√∂lbreytni og afls √ĺeirra umhverfis√ĺ√°tta sem √ĺar m√¶tast.

Um langan aldur haf√įi mig langa√į til a√į kanna fiskinn √≠ √ĺessu einstaka vatnakerfi sem daglega er meitla√į af samspili √≠ss, ferskvatns og sj√°var. √Ā endanum gafst m√©r s√≠√įan k√¶rkomi√į t√¶kif√¶ri til a√į gera veruleika √ļr √ĺeim vangaveltum √ĺegar ranns√≥knafyrirt√¶ki mitt Laxfiskar f√©kk styrk fr√° styrktarsj√≥√įi Vina Vatnaj√∂kuls til a√į m√¶ta hluta af kostna√įi vi√į a√į stunda fiskiranns√≥knir √ĺar. Ni√įurst√∂√įur fr√° √ĺessari fyrstu fiskiranns√≥kn √≠ J√∂kuls√°rl√≥ni √°rin 2014 og 2015 setti √©g fram √≠ r√≠kulega myndskreyttri sk√Ĺrslu √° li√įnu vori og h√©r er hlekkur √° √ĺ√° √≠tarlegu samantekt.

Fiskar, hvalir og mælingar á hita ferskvatns og sjávar
√ć ranns√≥kninni voru fiskar vatnakerfisins √≠ a√įalhlutverki. En ranns√≥knarvinnan skila√įi l√≠ka fyrir austanvert vatnakerfi√į n√Ĺjum uppl√Ĺsingum um hita ferskvatns √°ri√į um kring og reyndar sj√°var a√į hluta √ĺegar hans g√¶tti √≠ austurbotni J√∂kuls√°rl√≥ns. Ranns√≥knin s√Ĺndi einnig fram √° tilvist hn√≠sa √≠ J√∂kuls√°rl√≥ni, sem jafnframt var fyrsta sta√įfesta tilvik um dv√∂l sm√°hvala √ĺar.

G√∂nguatferli silunganna, √¶ti √ĺeirra, st√¶r√į v√∂xtur og aldur
Ranns√≥knin s√Ĺndi a√į √¶tisg√∂ngur sj√≥birtinga og sj√≥bleikja f√≥ru fyrst og fram √≠ J√∂kuls√°rl√≥ni a√į sumri og fram √° haust √ĺ√≥ svo d√¶mi fengist um g√∂ngur √≠ l√≥ni√į a√į vori. √ć sk√Ĺrslunni er fari√į √≠ saumana √° g√∂nguheg√įun sj√≥birtings og a√į nokkru fyrir sj√≥bleikju en rafeindafiskmerki og skr√°ningast√∂√įvar voru √≠ lykilhlutverki a√į afla √ĺeirra √≠tarlegu uppl√Ĺsinga. √ěar er um a√į r√¶√įa landfr√¶√įilega kortlagningu √° √ĺv√≠ hvernig fiskarnir n√Ĺta s√©r tiltekin v√∂ktu√į sv√¶√įi sem sett er fram √≠ mismunandi t√≠maupplausn (1 klst ‚Äď 1 vika). Einn sj√≥birtingur bar hlj√≥√įsendimerki sem gaf uppl√Ĺsingar um d√Ĺpi√į sem fiskurinn f√≥r um en hann f√≥r snemmhendis ni√įur fyrir 100 m d√Ĺptar√ĺolm√∂rk merkisins og sprengdi nema √ĺess. Eftir stendur sta√įfesting √ĺess a√į birtingur eigi √ĺa√į til a√į fara svo dj√ļpt √≠ √ĺessu d√Ĺpsta st√∂√įuvatni √ćslands, sem d√Ĺpkar me√į hverju √°rinu sem l√≠√įur. Mesta botnd√Ĺpi J√∂kuls√°rl√≥ns er n√ļ komi√į fast a√į 300 metrum og fiskinum √ĺv√≠ l√≠til d√Ĺptartakm√∂rk sett √ĺar. √ć sk√Ĺrslunni eru auk √ĺessa birtar uppl√Ĺsingar um √¶ti silunganna og v√∂xt. Auk √ĺess sem aldur √ĺeirra er sko√įa√įur me√į hli√įsj√≥n af st√¶r√į √ĺeirra, allt fr√° sei√įum til 57 cm langra fiska.

Fisktegundirnar
Sj√≥g√∂ngusilungar √ĺessir af tegundum urri√įa og bleikju dv√∂ldu √≠ l√≥ninu √°samt flundru sem √ĺar var r√°√įandi √≠ fj√∂lda. En einnig var √≠ ranns√≥knavei√įunum sta√įfest tilvist lo√įnu, sands√≠la og horns√≠la √≠ sj√°varl√≥ninu.

Uppruni göngusilunganna
Hva√įan skyldi √ĺ√° koma s√° g√∂ngusilungurinn sem n√Ĺtir s√©r √ĺetta magna√įa sj√°varl√≥n til √¶tis√∂flunar?  Ranns√≥knir ofanvert √≠ vatnakerfinu, √≠ st√∂√įuv√∂tnum og √°m sem renna √≠ austurbotn J√∂kuls√°rl√≥ns, s√Ĺna a√į hluti sj√≥birtingsins og sj√≥bleikjanna var runninn √ĺa√įan, en √ĺa√į var ekki einhl√≠tt. √ěannig hafa tveir sj√≥birtingar endurheimst √≠ vei√įi utan vatnakerfisins sem s√Ĺnir a√į sj√≥birtingar √¶tta√įir √ļr √∂√įrum vatnakerfum sj√° √°st√¶√įu til a√į n√Ĺta s√©r √¶tisframbo√į J√∂kuls√°rl√≥ns √° √¶tisg√∂ngum s√≠num √≠ sj√≥. Annar umr√¶ddra sj√≥birtinga endurheimtist √≠ li√įnum september √ĺar sem hann var m√¶ttur til hrygningar √≠ Fjar√įar√° sem rennur √≠ Papafj√∂r√į (Pap√≥s) en stysta sj√≥lei√į √ĺanga√į er 70 km fr√° √≥si hinnar √∂rstuttu J√∂kuls√°r √° Brei√įmerkursandi, √ļtfalls J√∂kuls√°rl√≥ns.

Langfer√įalangur √° m√¶likvar√įa sj√≥birtinga
H√©r l√¶t √©g fylgja me√į graf sem gefur inns√Ĺn √≠ √ĺa√į hvernig umr√¶ddur fiskur var a√į n√Ĺta J√∂kuls√°rl√≥n √ĺa√į √°r (j√ļn√≠ 2014 ‚Äď j√ļn√≠ 2015) sem v√∂ktun st√≥√į yfir √° fer√įum fiskanna √≠ J√∂kuls√°rl√≥ni. √ěv√≠ til vi√įb√≥tar set √©g me√į loftmyndakort sem s√Ĺnir hvar fiskurinn endurveiddist n√ļ r√≠flega √ĺremur √°rum eftir a√į hann var merktur √≠ j√ļn√≠ 2014.
gonguhegdun_sjobirtings_nr5_jokulsarloni-johannes_sturlaugsson_laxfiskar

G√∂nguheg√įun sj√≥birtings √° √¶tisg√∂ngu me√į hli√įsj√≥n af vi√įveru hans √≠ austurbotni J√∂kuls√°rl√≥ns. Annarsvegar √°ri√į 2014 (v√∂ktun √° tveimur st√∂√įvum fyrir hlj√≥√įsendimerki) og hinsvegar √≠ upphafi √¶tisg√∂ngu hans 2015 (en √ĺa√į √°r var ytri st√∂√į eing√∂ngu virk √≠ rekstri og s√≠√įan tekin upp √≠ s√≠√įustu viku j√ļn√≠). Dv√∂l √° vi√įkomandi st√∂√įvum er fyrir hverja viku gefin upp sem hlutfall af heildart√≠ma √ĺeirrar viku √° klukkustundargrunni. Uppl√Ĺsingar eru tilgreindar um fiskinn, merkingu hans og fj√∂lda skr√°ninga √° vi√įveru hans til samans √° st√∂√įvunum.


ferdir sjobirtings - jokulsarlon 2014 fjardara 2017 - johannes s -laxfiskar

 
fjardara i okt 2017- mynd johannes sturlaugsson laxfiskumMyndin s√Ĺnir heima√° sj√≥birtings nr. 5 sem veiddist √ĺar s√≠√įla √≠ september 2017 ofan vi√į √ĺj√≥√įveg en √ĺa√įan er myndin tekin ni√įur eftir √°nni og √≠ fjarl√¶g√į s√©st Pap√≥s sem h√ļn rennur √≠.

Nau√įsyn v√∂ktunar √° umhverfi og l√≠fr√≠ki J√∂kuls√°rl√≥ns
V√≠st er a√į √∂rar breytingar √° umhverfi og l√≠fr√≠ki J√∂kuls√°rl√≥ns ver√įa √≠ n√°inni framt√≠√į √°fram eitt af s√©rkennum √ĺessa vistkerfis. Mikilv√¶gt er a√į vakta √ĺ√¶r st√≥rst√≠gu breytingar √° umhverfis√ĺ√°ttum og l√≠fr√≠ki sem vi√į upplifum n√ļ √° √ĺessu sv√¶√įi, √ĺv√≠ um einstakt t√¶kif√¶ri er √ĺar a√į r√¶√įa til a√į afla uppl√Ĺsinga um √ĺ√° ferla sem √≠ hlut eiga.

H√©r fylgir √°grip af efni sk√Ĺrslunnar:
(Jóhannes Sturlaugss. 2017.Fiskirannsóknir í vatnakerfi Jökulsárlóns 2014-15. Laxfiskar.40 bls)

Ranns√≥knafyrirt√¶ki√į Laxfiskar h√≥f ranns√≥kn √° fiskum og umhverfi √ĺeirra √≠ vatnakerfi J√∂kuls√°rl√≥ns √° Brei√įamerkursandi √≠ byrjun sumars 2014 sem st√≥√į fram √° sumar 2015. Ranns√≥knin var fj√°rm√∂gnu√į af Laxfiskum og me√į styrk fr√° Vinum Vatnaj√∂kuls. Ranns√≥knin er √≠ megindr√°ttum tv√≠skipt hva√į gagnas√∂fnun var√įar. Annarsvegar var g√∂gnum safna√į 2014 me√į netavei√įi √≠ J√∂kuls√°rl√≥ni og me√į rafvei√įi √° sei√įum √≠ √°m sem til √ĺess renna. Hinsvegar var g√∂gnum safna√į me√į v√∂ktun 2014-2015 fyrir tilstilli s√≠rita sem ger√įu kleift a√į skr√°setja vi√įdv√∂l sj√≥birtings og sj√≥bleikju √° v√∂ktu√įum sv√¶√įum √≠ J√∂kuls√°rl√≥ni og samhli√įa voru hitas√≠ritar n√Ĺttir til a√į framkv√¶ma m√¶lingar √° hita √ĺeirra sv√¶√įa og √≠ straumv√∂tnum sem √ĺar renna til J√∂kuls√°rl√≥ns. Markmi√į ranns√≥knanna er a√į afla grunnuppl√Ĺsinga um g√∂nguheg√įun sj√≥birtinga og sj√≥bleikju er n√Ĺta s√©r J√∂kuls√°rl√≥n og hitafari√į √° √ĺeirri √¶tissl√≥√į fiskanna, auk √ĺess a√į afla grunnuppl√Ĺsinga um √ĺ√¶r fisktegundir sem finnast √≠ vatnakerfi J√∂kuls√°rl√≥ns. Uppl√Ĺsingar fr√° √ĺessari fyrstu ranns√≥kn √° fiski √≠ vatnakerfi J√∂kuls√°rl√≥ns gefa inns√Ĺn √≠ √°hugavert l√≠fr√≠ki √ĺessarar n√°tt√ļruperlu Vatnaj√∂kuls√ĺj√≥√įgar√įs. R√≠flega 400 fiskar voru veiddir √≠ vatnakerfi J√∂kuls√°rl√≥ns. Af √ĺeim voru r√≠flega 100 √ĺeirra merktir (rafeindafiskmerki; sl√∂ngumerki; √∂rmerki) til a√į afla frekari gagna um √ĺ√° fr√° endurvei√įi og fr√° v√∂ktun fiska sem b√°ru rafeindafiskmerki (hlj√≥√įsendimerki og m√¶limerki). Alls veiddust r√≠flega 300 fiskar √≠ net √≠ J√∂kuls√°rl√≥ni. Megni√į af √ĺeim fiski voru flundrur sem veiddust b√¶√įi vestan- og austanvert √≠ J√∂kuls√°rl√≥ni en √≠ austurhlutanum veiddust einnig g√∂ngusilungar √≠ tugav√≠s og lo√įna auk sands√≠la sem fengust sem ‚ÄĚme√įafli‚ÄĚ, n√Ĺ√©tin √ļr maga sj√≥birtings og horns√≠li s√°ust. √ć austurbotni J√∂kuls√°rl√≥nsins var s√≠√įan hluta g√∂ngusilungsins sem veiddur var, fylgt eftir me√į √ĺv√≠ a√į vakta me√į tveimur skr√°ningarst√∂√įvum vi√įdv√∂l √ĺeirra hlj√≥√įsendimerktu sj√≥birtinga og sj√≥bleikju. Sj√≥birtingarnir sem veiddust √≠ J√∂kuls√°rl√≥ni voru 21-57 cm langir og fj√∂gurra (4+) til √°tta √°ra gamlir (8+). Flestir √ĺeirra voru geldfiskar en tveir √ĺeirra allra st√¶rstu h√∂f√įu hrygnt √°rinu √°√įur. Tveir birtinganna voru √≠ sinni fyrstu sj√≥fer√į (21-23 cm langir) en a√įrir h√∂f√įu gengi√į √°√įur √≠ sj√≥ allt fr√° einu skipti og upp √≠ 5 skipti. Reynslumesti s√¶garpurinn sem jafnframt var √ĺeirra st√¶rstur var √ĺv√≠ √≠ sinni sj√∂ttu sj√≥fer√į √ĺegar hann var merktur. √öt fr√° lestri hreisturss√Ĺna sem tekin voru m√°tti l√≠ka sj√° hver aldur birtinganna √≠ J√∂kuls√°rl√≥ni var vi√į fyrstu sj√≥g√∂ngu √ĺeirra, en √ĺ√° voru flestir √ĺeirra √ĺriggja √°ra (3+), en √ĺri√įjungur √ĺeirra voru fj√∂gurra √°ra (4+) √ĺegar √ĺeir gengu √≠ fyrsta sinn √≠ sj√≥. Sj√≥bleikjur sem veiddust √≠ J√∂kuls√°rl√≥ni voru 15-42 cm a√į lengd og fj√∂gurra (4+) til sex √°ra (6+) gamlar en aldur √ĺeirra sm√¶stu var ekki sko√įa√įur √ĺannig a√į m√∂gulegt er a√į √ĺriggja √°ra bleikjur hafi veri√į √° me√įal sj√≥bleikjanna. Flundrur sem veiddust √≠ net √≠ J√∂kuls√°rl√≥ni voru fr√° √ĺv√≠ a√į vera 9 cm og upp √≠ 35 cm a√į lengd og tveggja (2+) til fj√∂gurra (4+) √°ra gamlar. Lo√įnur sem h√°fa√įar voru √≠ austurbotni J√∂kuls√°rl√≥ns voru 15-16 cm langar. √Üti fiskanna √≠ J√∂kuls√°rl√≥ni var sko√įa√į hj√° √ļrtaki fiska og ef mi√įa√į er vi√į r√ļmtak √¶tisins √ĺ√° var lo√įnan mikilv√¶gasta √¶ti sj√≥birtinga, marfl√¶rnar voru hinsvegar mikiv√¶gasta √¶ti sj√≥bleikja og reyndar flundra l√≠ka. Af √∂√įru √¶ti sem kom fyrir √° matse√įli √ĺessara fiska voru sands√≠li og vorflugulirfur. Ranns√≥knin sta√įfesti a√į ofar √≠ vatnakerfinu J√∂kuls√°rl√≥ns var auk horns√≠la a√į finna urri√įa og bleikju allt fr√° 4,5 cm l√∂ngum og eins √°rs g√∂mlum (1+) sei√įum til fullvaxta fiska, b√¶√įi √≠ √°num sem renna √≠ austurbotn l√≥nsins sem og √≠ t√¶rum st√∂√įuv√∂tnum sv√¶√įisins, svonefndum Stemmuv√∂tnum sem hv√≠la √≠ d√Ĺpstu kvosunum √ĺar sem j√∂kull√≥ni√į Stemmul√≥n r√©√į r√≠kjum fyrir r√ļmum aldarfj√≥r√įungi. Flundruna var einnig a√į finna √≠ b√°√įum √°num upp fr√° J√∂kuls√°rl√≥ni, b√¶√įi √≠ j√∂kul√°nni Ve√įur√° og √≠ Stemmuvatna√°nni allt fr√° t√¶plega 8 cm l√∂ngum sei√įum og upp 24 cm langa fiska. √Ā me√įal √ĺeirra silunga sem √°ttu l√∂gheimili sitt √≠ Stemmuv√∂tnum og Stemmuvatna√°nni voru fiskar sem sta√įfest var a√į n√Ĺta s√©r J√∂kuls√°rl√≥n √° me√įan √¶tisg√∂ngu sumarsins stendur, b√¶√įi sj√≥birtingur og sj√≥bleikja. Endurvei√įi merktra fiska s√Ĺndi einnig a√į hluti sj√≥birtings sem n√Ĺtir √¶tissl√≥√į J√∂kuls√°rl√≥ns er √¶tta√įur √ļr √°m utan vatnakerfis J√∂kuls√°rl√≥ns. Um √ĺa√į vitna√įi sj√≥birtingur √ļr Smyrlabjarga√° er veiddist √ĺar vori√į 2016, en hann var √° √¶tisg√∂ngu √≠ austurbotni J√∂kuls√°rl√≥ns √≠ j√ļn√≠ 2014 er hann veiddist √ĺar og var merktur me√į hlj√≥√įsendimerki sem s√Ĺndi a√į hann var vi√įlo√įandi sv√¶√įi√į fram √≠ september. Skr√°ningar hlj√≥√įsendimerkjanna s√Ĺndu a√į sj√≥birtingarnir n√Ĺttu allir vakta√įan austurhluta J√∂kuls√°rl√≥ns √≠ j√ļn√≠, j√ļl√≠ og √°g√ļst og tveir √ĺeirra voru √ĺar enn √° sveimi √≠ september. Algengast var a√į birtingarnir k√¶mu inn √° √ĺennan austasta hluta l√≥nsins √≠ hverri viku √ĺ√≥ svo a√į dvalart√≠minn v√¶ri stundum skammur. Einn merktu sj√≥birtinganna h√©lt sig hinsvegar utan √ĺessa innsta sv√¶√įis austurhluta J√∂kuls√°rl√≥ns √≠ r√≠flega 3 vikur samfellt af sumarlangri √¶tsg√∂ngu hans. √Ā heildina liti√į √ĺ√° s√Ĺna g√∂gnin a√į austasti hluti J√∂kuls√°rl√≥ns er mikilv√¶gur hluti √¶tissl√≥√įarinnar hj√° birtingum er n√Ĺta J√∂kuls√°rl√≥n √° √¶tisg√∂ngum s√≠num. Sj√≥birtingarnir sem b√°ru hlj√≥√įsendimerkin luku g√∂ngum s√≠num um austasta hluta J√∂kuls√°rl√≥ns s√≠√įla √≠ √°g√ļst e√įa september sem um lei√į vitna√įi um lok sj√≥g√∂ngu √ĺess √°rs hj√° sj√≥birtingunum. Einn sj√≥birtingur bar hlj√≥√įsendimerki sem gaf uppl√Ĺsingar um d√Ĺpi√į sem fiskurinn f√≥r um en snemmhendis f√≥r fiskurinn ni√įur fyrir 100 m d√Ĺptar√ĺolm√∂rk merkisins og sprengdi nema √ĺess, en eftir stendur sta√įfesting √ĺess a√į birtingur eigi √ĺa√į til a√į fara svo dj√ļpt √ĺarna, en botnd√Ĺpi√į er √ĺ√≥ r√≠flega tv√∂falt meira √° √ĺessu sv√¶√įi og fiskinum √ĺv√≠ l√≠til takm√∂rk sett √ĺar. Sj√≥bleikjan sem merkt var me√į hlj√≥√įsendimerki √≠ j√ļn√≠ 2014 vir√įist hafa veri√į a√į lj√ļka vi√į √¶tisg√∂ngu s√≠na √ĺa√į √°ri√į √≠ J√∂kuls√°rl√≥ni ef marka m√° skammvinna dv√∂l hennar vi√į skr√°ningarst√∂√įvarnar √≠ j√ļn√≠ 2014. N√¶st d√ļkkar bleikjan upp vi√į ytri skr√°ningarst√∂ina √≠ austurhluta J√∂kuls√°rl√≥ns √≠ mars 2015 √ĺar sem h√ļn dvelur √≠ f√°eina daga. A√į endingu veiddist bleikjan √≠ √°li√įnum j√ļn√≠ 2015 vestanvert √≠ Stemmul√≥ni, sy√įsta vatninu √≠ h√≥pi Stemmuvatnanna er s√Ĺnir a√į sj√°vardv√∂linni lauk eigi s√≠√įar en √≠ j√ļn√≠. Greining √° g√∂nguheg√įun sj√≥birtings √° fer√į um austurbotn J√∂kuls√°rl√≥ns s√Ĺndi a√į hann n√Ĺtti v√∂ktu√įu sv√¶√įin framan af sumri n√°nast eing√∂ngu a√į n√≥ttu og a√į minna leyti a√į morgninum en √≥verulega fr√° h√°degi fram a√į mi√įn√¶tti fyrr en kemur fram √≠ september. Reyndar s√Ĺna g√∂gnin a√į √° n√¶turg√∂ltri s√≠nu inn √° v√∂ktu√įu sv√¶√įin √ĺ√° voru fer√įir birtingsins almennt √≠ tengslum vi√į sj√°varf√∂llin ef teki√į var mi√į af fl√≥√įh√¶√įart√∂flug√∂gnum sem yfirf√¶r√į voru √° athugunarsv√¶√įi√į. √ěa√į vi√įmi√į s√Ĺndi a√į sj√≥birtingurinn dvaldi mest innst √≠ austurbotni J√∂kuls√°rl√≥ns um h√°fl√¶√įi√į og h√©lt s√≠√įan √ĺa√įan a√į jafna√įi √° √ļtfallinu.

Hn√≠sur tv√¶r til √ĺrj√°r √≠ senn s√°ust √≠treka√į og voru mynda√įar vi√į ranns√≥knina √≠ austurbotni J√∂kuls√°rl√≥n sumari√į 2014. √ěar var um a√į r√¶√įa fyrsta sta√įfesta tilvik um dv√∂l hvala √≠ sj√°varl√≥ni h√©rlendis.

Ranns√≥kn √° l√≠fsh√°ttum urri√įa sem n√Ĺta sunnanvert √ěingvallavatn

Hva√įa urri√įastofnar standa a√į baki vei√įinni √° vei√įisv√¶√įum OR √≠ √Ėlfusvatns√°r√≥si og √ěorsteinsv√≠k? 

Hvar halda √ĺeir fiskar sig √≠ √ěingvallavatni √ĺegar √ĺeir dvelja ekki √° √ĺessum vei√įisv√¶√įum?

Hve st√≥r er hrygningarstofn urri√įa af √Ėlfusvatns√°rstofni?  

Hvar eru helstu dvalarsta√įir urri√įa af √Ėlfusvatns√°rstofni √≠ √ěingvallavatni √° hverri √°rst√≠√į? 

Hve miki√į endurvei√įist √≠ √ěingvallavatni af urri√įanum sem fluguvei√įimenn √° vei√įisv√¶√įum OR sleppa, og hve miki√į af honum skilar s√©r √≠ √°rnar til hrygningar?

Sv√∂r vi√į √ĺessum spurningum og fleiri sem svara er leita√į vi√į,  eru n√ļ byrju√į a√į skila s√©r fr√° ranns√≥kn Laxfiska √° l√≠fsh√°ttum urri√įa √≠ sunnanver√įu √ěingvallavatni. D√¶mi um √ĺ√¶r uppl√Ĺsingar m√° sj√° √≠ samantektinni h√©r a√į ne√įan auk √ĺess sem komi√į er inn √° markmi√įin a√į baki ranns√≥kninni og liti√į √° a√įfer√įafr√¶√įina sem √∂flun uppl√Ĺsinganna byggist einkum √°. √ć lokin er komi√į inn √° mikilv√¶gi √ĺess a√į n√Ĺta √ĺ√¶r n√Ĺju uppl√Ĺsingar sem komi√į hafa fram til a√į tryggja hag √ěingvallaurri√įans enn frekar.

 

Markmi√į og g√∂gn
Ranns√≥knafyrirt√¶ki√į Laxfiskar h√≥f vori√į 2015 ranns√≥kn √° l√≠fsh√°ttum urri√įa sem n√Ĺta sunnanvert √ěingvallavatn. Ranns√≥knin sem mun standa fram √° √°ri√į 2018 n√Ĺtur styrks fr√° Orkuveitu Reykjav√≠kur og er unnin √≠ samstarfi vi√į Ion fishing, leigutaka vei√įir√©ttarins √° vei√įisv√¶√įum Orkuveitu Reykjav√≠kur.

Meginmarkmi√į ranns√≥knarinnar er a√į kortleggja l√≠fsh√¶tti urri√įa sem n√Ĺta sunnanvert √ěingvallavatn og ennfremur a√į afla uppl√Ĺsinga um √ĺa√į hvernig urri√įar sem sleppt er √≠ kj√∂lfar stangvei√įi √° √ĺeim √° vei√įisv√¶√įum Orkuveitu Reykjav√≠kur skila s√©r a√į n√Ĺju inn √≠ vei√įina og til hrygningar. √Ėlfusvatns√° sem er √≠ l√∂gs√∂gu Orkuveitu Reykjav√≠kur er sko√įu√į s√©rstaklega me√į hli√įsj√≥n af √ĺeim urri√įum sem mynda hrygningarstofn √°rinnar. Ranns√≥knin byggir √∂√įru fremur √° merkingum urri√įa √ĺar sem √≠ senn eru notu√į hef√įbundin √ļtvortis fiskmerki og √Ĺmsar ger√įir rafeindafiskmerkja, en byggir einnig √° fyrirliggjandi √≥unnum g√∂gnum Laxfiska fr√° merkingum √° urri√įa √≠ sunnanver√įu √ěingvallavatni 2003-2014 sem unnin eru og sett fram. Merkingar eru framkv√¶mdar √° vei√įisv√¶√įum OR vi√į √ěingvallavatn √≠ √Ėlfusvatns√°r√≥si og √≠ √ěorsteinsv√≠k sem og √° hrygningarfiski √≠ √Ėlfusvatns√° sem einnig er √≠ l√∂gs√∂gu OR. Merkingar √° vei√įisv√¶√įum OR byggjast √° stangveiddum urri√įa, b√¶√įi √° geldfiskum og hrygningarfiskum. Fyrstu ni√įurst√∂√įur ranns√≥knarinnar hafa gefi√į mj√∂g fr√≥√įlegar og hagn√Ĺtar uppl√Ĺsingar um urri√įa sem dvelja um lengri e√įa skemmri t√≠ma √° vei√įisv√¶√įunum √≠ √ěorsteinsv√≠k og √≠ √Ėlfusvatns√°r√≥si og um urri√įa sem hrygna √≠ √Ėlfusvatns√°nni. Um lei√į hefur gagnsemi ‚Äěvei√įa og sleppa‚ÄĚ vei√įifyrirkomulagsins sem n√Ĺlega var innleitt √° vei√įisv√¶√įum OR veri√į sta√įfest.

 landfraedileg_voktun_urrida_nr4_2015_2016_thingvallavatn_laxfiskar

G√∂nguheg√įun 5,5 kg hrygnu (n√ļmer 4) √≠ √ěingvallavatni me√į hli√įsj√≥n af vi√įveru hennar √° √ĺeim sv√¶√įum sem v√∂ktu√į voru me√į skr√°ningarst√∂√įvum sem starfr√¶ktar voru √° t√≠mabilinu fr√° √ĺv√≠ a√į hrygnan gekk √ļr √Ėlfusvatns√° √≠ √ěingvallavatn a√į aflokinni hrygningu √≠ n√≥vember 2015, allt √ĺar til g√∂gn voru s√≠√įast lesin √ļr skr√°ningarst√∂√įvunum um mi√įjan september 2016. Dv√∂l √° vi√įkomandi st√∂√į fyrir hverja viku er gefin upp sem hlutfall af heildart√≠ma vi√įkomandi viku √° klukkustundargrunni. Hver st√∂√į hefur sinn au√įkennislit svo sem √ļtlista√į er √° myndinni. Uppl√Ĺsingar eru tilgreindar um fiskinn og skr√°ningar hans sem og lj√≥smynd sem tekin var samhli√įa merkingu hans.


Landfr√¶√įileg kortlagning √° vi√įdv√∂l og fer√įum
V√∂ktun √° dv√∂l hlj√≥√įsendimerktra urri√įa √≠ √Ėlfusvatns√°r√≥si og √ěorsteinsv√≠k og √≠ nor√įurhluta √ěingvallavatns skilu√įu t√¶plega 82 √ĺ√ļsundum skr√°ningum fr√° 14 urri√įum, sem eru fyrstu g√∂gn af √ĺeim toga sem safna√į hefur veri√į fyrir urri√įa af √Ėlfusvatns√°rstofni. √Ā me√įal √ĺess sem kom fram er a√į hluti hrygningarstofns √Ėlfusvatns√°r hefur vetursetu √° sv√¶√įinu undan √Ėlfusvatns√°r√≥si. Fr√≥√įlegt var einnig a√į sj√° a√į b√¶√įi geldfiskar og hrygningarfiskar ur√įu uppv√≠sir a√į √ĺv√≠ a√į dvelja √≠ nor√įurhluta √ěingvallavatns a√į vori og snemmsumars eftir a√į √ĺeir h√≥fu √°rlegar √¶tisg√∂ngur s√≠nar √≠ kj√∂lfar vetursetu. Skr√°√į dv√∂l hlj√≥√įsendimerktra urri√įa √° sv√¶√įinu vi√į √Ėlfusvatns√°r√≥s s√Ĺnir a√į √ĺa√į sv√¶√įi og n√¶sta n√°grenni √≠ su√įurhluta √ěingvallavatns er mikilv√¶g √¶tissl√≥√į √ěingvallaurri√įa, s√©rstaklega a√į vori og fyrrihluta sumars. Jafnframt kom √≠ lj√≥s a√į urri√įar √° √¶tisg√∂ngu n√Ĺta √ěorsteinsv√≠kursv√¶√įi√į umtalsvert. Einhver mesta skr√°√įa √ĺaulseta fisks √° √ĺv√≠ sv√¶√įi var hj√° 53 cm l√∂ngum geldfiski sem eyddi st√≥rum hluta af t√≠ma s√≠num √ĺar √≠ ma√≠ og j√ļn√≠ l√≠kt og sj√° m√° √° me√įfylgjandi mynd. Urri√įarnir f√≥ru almennt √≠treka√į √° milli √Ėlfusvatns√°r√≥ss og √ěorsteinsv√≠kursv√¶√įisins fr√° vori til hausts.

 

landfraedileg_voktun_a_ferdum_urrida_nr13_2016_thingvallavatn_laxfiskar

G√∂nguheg√įun 1,9 kg geldfisks (n√ļmer 13) √≠ √ěingvallavatni me√į hli√įsj√≥n af vi√įveru hans √° v√∂ktu√įum sv√¶√įum fr√° √ĺv√≠ a√į hann var merktur √≠ √Ėlfusvatns√°r√≥si 2. apr√≠l 2016 allt √ĺar til s√≠√įasti aflestur gagna √ļr skr√°ningarst√∂√įvunum f√≥r fram um mi√įjan september 2016. Dv√∂l √° vi√įkomandi st√∂√į fyrir hverja viku er gefin upp sem hlutfall af heildart√≠ma vi√įkomandi viku √° klukkustundargrunni. Hver st√∂√į hefur sinn au√įkennislit svo sem √ļtlista√į er √° myndinni. Uppl√Ĺsingar eru tilgreindar um fiskinn og skr√°ningar hans sem og lj√≥smynd sem tekin var samhli√įa merkingu hans.


kort_yfir_ferd_urrida_i_april2016_thingvallavatn_laxfiskar

Loftmyndakort af √ěingvallavatni √ĺar sem merkt er inn fer√įalag geldfisks um √ěingvallavatn enda √ĺess √° milli √≠ apr√≠l 2016.  Tilgreint er hven√¶r urri√įinn var merktur, st√¶r√į hans og t√≠masetningar fyrstu og/e√įa s√≠√įustu skr√°ningar hans √° skr√°ningarst√∂√įvunum.

Fer√įir fr√° yfirbor√įi til undirdj√ļpa og √ļr √≠skulda til ylstranda
Af √ĺeim 5 urri√įum sem merktir voru me√į m√¶limerkjum 2015 hafa n√ļ √ĺegar 2 urri√įar endurheimst √≠ ranns√≥knavei√įum √° ri√įum. √ěetta eru fyrstu g√∂gnin fr√° m√¶limerkjum fyrir urri√įa af √Ėlfusvatns√°rstofni. √ěau g√∂gn sem komin eru √≠ h√ļs spanna samfelldar m√¶lingar √≠ 1 √°r og samanst√≥√įu af 720 √ĺ√ļsund skr√°ningum √° fiskd√Ĺpi og √∂√įru eins yfir vatnshita. √ěar fengust uppl√Ĺsingar um a√į hrygningarurri√įar af √Ėlfusvatns√°rstofni stunda √¶tis√∂flun skamma hr√≠√į √≠ √ěingvallavatni strax a√į aflokinni hrygningu √≠ √°nni, en n√°l√¶gt √°ram√≥tum er vatnshiti or√įinn √ĺa√į l√≠till a√į veturseta tekur vi√į. Veturseta me√į tilheyrandi i√įjuleysi urri√įanna √° litlu d√Ĺpi st√≥√į fram √≠ mars-apr√≠l en √ĺ√° h√≥fst megin √¶tisganga √°rsins hj√° hrygningarfiskunum sem st√≥√į fram a√į hrygningarg√∂ngunni um hausti√į. √Ā √ĺeim t√≠ma f√≥r √¶tis√∂flun fiskanna a√į mestu fram √≠ efstu 20 m vatnsins en miki√į var √ĺ√≥ um a√į fiskarnir f√¶ru daglega ni√įur √° meira d√Ĺpi. Mesta skr√°√įa d√Ĺpi sem urri√įi f√≥r um var 74 m. M√¶lingar √° vatnshita sem urri√įarnir f√≥ru um s√Ĺndu a√į hrygningarfiskar dv√∂ldu √≠ apr√≠l og/e√įa ma√≠ fr√° f√°einum d√∂gum upp √≠ 3 vikur vi√į strendur Nesjahrauns √≠ √ěorsteinsv√≠k og n√¶sta n√°grenni √ĺar sem volgt lindarvatn streymir √ļt √≠ √ěingvallavatn.

arsferill_urrida_i_thingvallavatni_og_olfusvatnsa_2015_2016_laxfiskar

M√¶lig√∂gn fr√° m√¶limerki sem h√¶ngur (5,8 kg og 78 cm) af √Ėlfusvatns√°rstofni bar. Um er a√į r√¶√įa m√¶lingar yfir fer√įalag fisksins √° 5 m√≠n√ļtna fresti √≠ 1 √°r fr√° merkingu hans √° ri√įum √≠ √Ėlfusvatns√° √≠ n√≥vember 2015 fram til √ĺess a√į hann var endurveiddur √° s√∂mu ri√įum √Ėlfusvatns√°r √≠ n√≥vember 2016.

Merkingar √° urri√įa og endurvei√įar
G√∂gn yfir √ĺa√į hvernig √ĺeir 223 urri√įar sem merktir voru 2015 √° vei√įisv√¶√įum OR koma fram √≠ vei√įi √≠ √ěingvallavatni 2015 og 2016, og √≠ ranns√≥knavei√įum √° ri√įum √≠ √Ėlfusvatns√° og √Ėxar√° s√∂mu √°r s√Ĺndu a√į √ĺeir 46 fiskar (21%) sem veiddust komu fram v√≠√įsvegar √ěingvallavatni, auk √ĺess a√į finnast √° ri√įum √°nna.  √örvinnsla gagna fr√° merkingum √° 518 urri√įum √≠ sunnanver√įu √ěingvallavatni √°rin 2003-2014, sem skila√įi endurvei√įi √° 74 √ĺeirra (14,3%) √°rin 2003-2016, skerpti enn frekar myndina af uppruna urri√įanna sem n√Ĺta sunnanvert √ěingvallavatn og √ļtbrei√įslu √ĺeirra √≠ √ěingvallavatni. Samkv√¶mt fyrstu ni√įurst√∂√įum √ĺ√° er meirihluti geldfiska og hrygningarfiska sem vei√įast √≠ √ěorsteinsv√≠k og √Ėlfusvatns√°r√≥si af √Ėlfusvatns√°rstofni en g√∂gnin s√Ĺna jafnframt a√į t√∂luvert er √ĺar um urri√įa af b√°√įum √ĺeim l√≠fsstigum af √Ėxar√°rstofni. Endurvei√įi fiska er mest √° vei√įisv√¶√įum OR og n√¶rliggjandi sv√¶√įum sunnanvert √≠ √ěingvallavatni. G√∂gnin s√Ĺndu jafnframt a√į hluti fiskanna f√≥r um nyrstu sv√¶√įi √ěingvallavatns √≠ upphafi √¶tisg√∂ngunnar a√į vori og snemma sumars og a√į √¶tissl√≥√į √ĺeirra var gjarnan √° mi√įsv√¶√įi √ěingvallavatns um mitt sumar.

Sta√įfesting √° gagnsemi vei√įifyrirkomulagsins ‚Äěvei√įa og sleppa" √° vei√įisv√¶√įum Orkuveitu Reykjav√≠kur
Endurheimtug√∂gn fr√° endurvei√įi merktra urri√įa hefur n√ļ √ĺegar sta√įfest gagnsemi √ĺess a√į grundvalla stangvei√įi √° vei√įisv√¶√įum OR √° vei√įifyrirkomulaginu ‚Äěvei√įa og sleppa‚ÄĚ. Fiskar fr√° merkingunni 2015 munu um sinn koma fram √≠ vei√įum og me√į hli√įsj√≥n af √ĺeim vi√įb√≥targ√∂gnum sem og ni√įurst√∂√įum merkinganna 2016 og 2017 √ĺ√° ver√įur h√¶gt a√į leggja n√°kv√¶mt lokamat √° gagnsemi vei√įifyrirkomulagsins ‚Äěvei√įa og sleppa‚ÄĚ, b√¶√įi √ļt fr√° endurvei√įi urri√įanna √° vei√įisl√≥√į √≠ √ěingvallavatni og √ļt fr√° √ĺeirri gagnsemi sem felst √≠ hrygningar√ĺ√°ttt√∂ku √ĺeirra. 
Urri√įastofn √Ėlfusvatns√°r og vei√įistofn urri√įa vi√į sunnanvert √ěingvallavatn s√¶kir n√ļ √≠ sig ve√įri√į sem aldrei fyrr √≠ kj√∂lfar √ĺess a√į Orkuveita Reykjav√≠kur t√≥k af skari√į og breytti vei√įin√Ĺtingu sv√¶√įa sinna √ĺannig a√į √∂ll vei√įi √ĺar byggist √° ,,vei√įa og sleppa‚Äú fyrirkomulagi. √ěetta var miki√į g√¶fuspor sem ION leigutakar √ļtf√¶r√įu me√į miklum s√≥ma og ekki ska√įa√įi a√į fj√°rmunir sem fengust vegna √ĺessa, setti Orkuveita Reykjav√≠kur √≠ ranns√≥knir √° l√≠fr√≠ki √ĺessa sv√¶√įis, svo sem styrkur til √ĺess ranns√≥knaverks er d√¶mi um. 

Fj√∂lstofna atferlisranns√≥knir √° √ěingvallaurri√įa hafnar
Fj√∂ldi s√≠ritandi skr√°ningast√∂√įva fyrir hlj√≥√įsendimerki eru n√ļ starfr√¶ktar um allt √ěingvallavatn og gegna bur√įarhlutverki vi√į a√į afla √°√įur √≥√ĺekkts √≠tarefnis um atferlisvistfr√¶√įi urri√įa sem n√Ĺta sunnanvert √ěingvallavatn, √ĺ.m.t. af hrygningarstofni √Ėlfusvatns√°r. Laxfiskar hafa einnig tryggt samb√¶rilega samt√≠ma gagnas√∂fnun √° grunni hlj√≥√įsendimerkja √°ri√į um kring um urri√įa af √∂√įrum hrygningarstofnum. B√¶√įi me√į merkingu √° hrygningarfiski √≠ √Ėxar√° 2015 og 2016 og einnig me√į merkingu √° hrygningarfiski vi√į √ötfalli√į 2016 sem Landsvirkjun ger√įi m√∂gulega. Umr√¶dd ranns√≥kn √° urri√įum sem n√Ĺta sunnanvert √ěingvallavatn er √ĺv√≠ ekki einungis frams√¶kin og metna√įarfull ein og s√©r, √ĺv√≠ h√ļn er um lei√į kj√∂lfesta fyrstu fj√∂lstofnaranns√≥knar √° atferli fiska h√©rlendis. √ć √ĺeirri v√∂ktun er √≠ fyrsta sinn √≠ samt√≠ma safna√į g√∂gnum yfir samsv√¶√įa fiska af mismunandi stofnum me√į v√≠sun √≠ landfr√¶√įilega sta√įsetningu √ĺeirra hverju sinni.  

N√Ĺ g√∂gn - N√Ĺ vi√įmi√į
Ranns√≥knag√∂gnin hafa √ĺegar skila√į n√Ĺrri s√Ĺn √° l√≠fsh√¶tti urri√įa sem n√Ĺta sunnanvert √ěingvallavatn. √ěessi g√∂gn eru mikilv√¶g, ekki s√≠st sem vi√įmi√į √ĺegar taka skal uppl√Ĺstar √°kvar√įanir sem var√įa √ěingvallaurri√įa b√¶√įi n√ļ og til framt√≠√įar liti√į. √ć lj√≥si √ĺeirra n√Ĺju gagna √ĺ√° er e√įlilegt a√į vei√įir√©ttarhafar vi√į √ěingvallavatn hefjist handa vi√į a√į m√≥ta heildst√¶√įa meginstefnu um n√Ĺtingu urri√įans √≠ √ěingvallavatni sem tekur mi√į af √ĺeim uppl√Ĺsingum. √Ěmsir √ĺ√¶ttir koma √ĺar vi√į s√∂gu, en grundvallaratri√įi sem n√ļ hefur veri√į sta√įfest me√į afgerandi h√¶tti, er a√į urri√įar fara um allt √ěingvallavatn √° √¶tisg√∂ngum s√≠num hvort heldur √ĺeir hrygna √≠ √°m nor√įan vatns e√įa sunnan. √ěessi fj√∂lstofnauppruni urri√įa √° helstu vei√įisv√¶√įum √ěingvallavatns √≠ l√∂gs√∂gu Orkuveitu Reykjav√≠kur og √ěj√≥√įgar√įsins √° √ěingv√∂llum, er sk√Ĺrt d√¶mi um √ĺ√° sameiginlegu hagsmuni sem felast √≠ urri√įunum sem dvelja √° √ĺessum sv√¶√įum, √ĺar me√į tali√į var√įandi n√Ĺtingu √ĺeirra.


- R√Ĺnt √≠ r√≠fandi urri√įavei√įi √≠ √Ėlfusvatns√°r√≥si og √ěorsteinsv√≠k

- G√∂mul kynni vi√į merkta urri√įahrygnu endurn√Ĺju√į

- Lei√įbeiningar til vei√įimanna v/ merktra √ěingvallaurri√įa 2016

Laxfiskar stunda ranns√≥knir √° vei√įisv√¶√įum ION √≠ √Ėlfusvatns√°r√≥si og √ěorsteinsv√≠k √≠ samstarfi vi√į leigutaka sv√¶√įanna me√į tilstyrk fr√° Orkuveitu Reykjav√≠kur. √ěa√į er gaman a√į segja fr√° √ĺv√≠ a√į vei√įi √° √ěingvallaurri√įa h√≥fst √ĺetta √°ri√į me√į l√°tum √° √ĺessum vei√įisv√¶√įum. Fyrstu √ĺrj√° vei√įidagana voru veiddir r√≠flega 60 urri√įar enda √ĺ√≥tt nor√įanb√°l hef√įi gert illkleift a√į vei√įa s√≠√įasta daginn.  √Ā vei√įisv√¶√įum ION gildir a√į √∂llum fiski er sleppt a√į vi√įureign lokinni.  √ć vei√įinni  eru merktir fiskar innan um og h√©r a√į aftan ver√įur sagt fr√° einum √ĺeirra sem kom vi√į s√∂gu √≠ upphafi vei√įanna √ĺetta √°ri√į og t√¶kif√¶ri√į einnig n√Ĺtt til a√į lei√įbeina vei√įim√∂nnum sem f√° merkta √ěingvallaurri√įa.  Fyrst er vi√į h√¶fi a√į rifja upp afbur√įarvei√įi √≠ √Ėlfusvatns√°r√≥si og √ěorsteinsv√≠k √° li√įnu √°ri √ĺegar r√≠flega t√≥lfhundru√į urri√įar veiddust √ĺar auk bleikja √≠ tugatali.  Fj√∂ldi fiskanna 2015 var vissulega mikill en √ĺegar st√¶r√įir √ĺeirra eru sko√įa√įar s√©st af hverju urri√įavei√įimenn hva√įan√¶va af jar√įk√ļlunni d√°sama √ĺessi vei√įisv√¶√įi.  T√¶plega 700 urri√įar sem veiddust 2015 voru √ĺyngri en 3 kg e√įa r√≠flega helmingur sumarvei√įinnar og ekki saka√įi a√į st√¶rsti fiskurinn var um e√įa yfir 15 kg samkv√¶mt lengd hans og mesta umm√°li. 

 

√Ā myndinni h√©r a√į ofan hefur urri√įavei√įinni √≠ √Ėlfusvatns√°r√≥si og √ěorsteinsv√≠k 2015 veri√į skipt upp √≠ nokkra flokka me√į hli√įsj√≥n af lengd fiskanna.  Til a√į gefa ennfremur inns√Ĺn √≠ √ĺyngd fiskanna sem eru a√į baki hverjum lengdarflokki √ĺ√° hefur veri√į sett inn √ĺekkt sp√∂nn √≠ √ĺyngd √ěingvallaurri√įa √ļt fr√° g√∂gnum Laxfiska. √ěeir sem √ĺekkja til holdafars lax og silungs sj√° strax a√į √ĺykkv√∂xnustu √ěingvallaurri√įarnir eru engum l√≠kir hva√į v√¶nleika var√įar.

G√∂mul vinkona gle√įur stangvei√įimann
√ć upphafi vei√įanna 2016 setti einn vei√įimannanna √≠ urri√įahrygnu sem bar n√ļmera√į sl√∂ngumerki.  √ěegar henni var flett upp √≠ g√∂gnum Laxfiska kom √≠ lj√≥s a√į h√ļn haf√įi veri√į hrygnt √≠ √Ėlfusvatns√° hausti√į 2011 og √ĺar var h√ļn merkt, √ĺ√° 73 cm l√∂ng og 5,2 kg a√į √ĺyngd.  N√ļ 5 √°rum og 5 cm s√≠√įar, s√° h√ļn √°st√¶√įu til a√į gle√įja stangvei√įimann vi√į √Ėlfusvatns√°r√≥s √°√įur en h√ļn h√©lt lei√įar sinnar √≠ √ěingvallavatni.  M√∂gulegt er a√į hrygna √ĺessi hafi hrygnt √°rlega fr√° haustinu 2011 og hefur √ĺ√° m√¶tt √° ri√įin √≠ 6 √°r.  H√©r a√į ne√įan m√° sj√° umr√¶dda hrygnu og gla√įbeittan vei√įimanninn.

 

 

Lei√įbeiningar til vei√įimanna vegna merktra √ěingvallurri√įa 2016
Laxfiskar hafa vi√į ranns√≥knir s√≠nar √° √ěingvallaurri√įa byggt miki√į √° notkun √Ĺmis konar merkja.  √ěetta gildir ekki s√≠st n√ļ √ĺegar √°rlega er merktur mikill fj√∂ldi urri√įa √° ION sv√¶√įunum til vi√įb√≥tar √ĺv√≠ sem merkt er af √ěingvallaurri√įa √≠ √Ėxar√° og annar sta√įar √≠ vatnakerfi √ěingvallavatns. √Āri√į 2015 voru √° ION sv√¶√įunum √° √ĺri√įja hundra√į urri√įar merktir me√į sl√∂ngumerkjum auk urri√įa sem merktir voru me√į rafeindafiskmerkjum af ger√į sendimerkja og m√¶limerkja. H√©r fylgja lei√įbeiningar til vei√įimanna vegna merktra √ěingvallaurri√įa.

 


Urri√įagangan 17.okt. 2015 

Hausti√į er gengi√į √≠ gar√į og st√≥rurri√įar af √Ėxar√°rstofni sem √¶tla a√į hrygna √ĺetta hausti√į hafa flestir skila√į s√©r upp √° ri√įin √≠ √Ėxar√°. √ěessir √ĺreknu √≠b√ļar √ěingvallavatns f√° √°hugasamt f√≥lk √≠ heims√≥kn til s√≠n laugardaginn 17. okt√≥ber √ĺegar √°rleg fr√¶√įsluganga til kynningar √° √ěingvallaurri√įanum ver√įur haldin √° b√∂kkum √Ėxar√°r. Kynningin hefst kl 14:00 vi√į b√≠last√¶√įi√į √ĺar sem for√įum st√≥√į Valh√∂ll. 

1_Urridi_i_hondum_veidimanns_Gudbrandar_Johannessonar_i_Olfusvatnsarosi_vid_merk_jun15_-Endurheimtur_i_Oxara_haust15_Mynd_Laxfiskar

Myndin s√Ĺnir urri√įa sem veiddist √≠ √Ėlfusvatns√°r√≥si sumari√į 2015 √≠ h√∂ndum vei√įimannsins Gu√įbrandar J√≥hannessonar. √ěessi d√≥lgur var einn √ĺeirra √Ėx√¶ringa sem komu vi√į √≠ √Ėlfusvatns√°r√≥si √° √¶tisg√∂ngu sinni √≠ vor og sumar og voru merktir √ĺar og gengu s√≠√įan upp √≠ √Ėxar√° til hrygningar √≠ haust.

√ěetta er 13. hausti√į √≠ r√∂√į sem Laxfiskar √≠ samvinnu vi√į √ěj√≥√įgar√įinn √° √ěingv√∂llum halda sl√≠ka kynningu. Risaurri√įar og a√įrir minni sem veiddir hafa ver√įur h√¶gt a√į sko√įa √° me√įan fr√¶√įslug√∂ngunni stendur me√įal annars √≠ st√≥ru fiskab√ļri sem gefur b√∂rnum og √∂√įrum st√¶rri f√¶ri √° a√į vir√įa √ĺennan konung √≠slenskra ferskvatnsfiska vel fyrir s√©r.

A√į vanda mun J√≥hannes Sturlaugsson fara yfir √Ĺmsa megin √ĺ√¶tti sem var√įa l√≠fsh√¶tti og umhverfi √ěingvallaurri√įa auk √ĺess sem t√¶pt er √° n√Ĺmeti uppl√Ĺsinga fr√° ranns√≥knum Laxfiska √° √ěingvallaurri√įa. D√¶mi um sl√≠kt n√Ĺmeti n√ļ eru uppl√Ĺsingar fr√° merkingum Laxfiska √≠ sumar √° urri√įum sem stangveiddir voru √≠ √Ėlfusvatns√°r√≥si √≠ vor og sumar. F√°einir √ĺeirra fiska hafa n√ļ √ĺegar gengi√į √≠ √Ėxar√° til hrygningar auk √ĺeirra sem s√©st vi√į hrygningu √ć √Ėlfusvatns√°nni.

√Ėx√¶ringarnir sem doku√įu vi√į √≠ √Ėlfusvatns√°r√≥si √° √¶tisg√∂ngu sinni √≠ √ěingvallavatni √≠ vor og sumar undirstrika mikilv√¶gi √ĺess a√į m√∂rku√į s√© samr√¶md heildarstefna vi√į vei√įar og a√įra umgengni √≠ √ěingvallavatni √∂llu, √≠ lj√≥si √ĺess a√į urri√įinn n√Ĺtir allt vatni√į. Tilt√¶k ranns√≥knag√∂gn vitna samt sem √°√įur um mun √≠ dreifingu urri√įanna √≠ √ěingvallavatni me√į hli√įsj√≥n af stofnum √ĺeirra en bitast√¶√įustu g√∂gnin hinga√į til var√įa urri√įa af √Ėxar√°rstofni.

Ranns√≥knir Laxfiska sem h√≥fust √≠ sumar √° urri√įum √≠ sunnanver√įu √ěingvallavatni munu gefa √≠tarlega inns√Ĺn √≠ √ĺa√į hva√į greinir urri√įastofnana helst a√į anna√į en hrygningasv√¶√įin og √ĺa√į hvar sei√įi √ĺeirra taka √ļt v√∂xt sinn √≠ upphafi √¶vi sinnar.

√ěingvallaurri√įi - fr√©ttir af hrygningarsl√≥√į 2014

√Āri√į 2014 er n√ļ a√į l√≠√įa √≠ aldanna skaut og √ĺv√≠ er vi√į h√¶fi a√į t√≠na til f√°einar fr√©ttir er var√įa √ěingvallaurri√įann fr√° li√įnu hausti og upphafi √ĺessa vetrar.

Met√ĺ√°tttaka √≠ Urri√įag√∂ngunni 2014
√ěa√į voru um 400 manns sem t√≥ku √ĺ√°tt √≠ Urri√įag√∂ngunni √° √ěingv√∂llum √≠ okt√≥ber s√≠√įast li√įnum. J√≥hannes Sturlaugsson var me√į g√∂nguna √≠ fyrsta sinn hausti√į 2003 og s√≠√įan √°rlega, √ĺannig a√į n√ļ var gangan haldin 12. √°ri√į √≠ r√∂√į √≠ samstarfi Laxfiska og √ěj√≥√įgar√įsins √° √ěingv√∂llum. √ě√≥ tala√į s√© um Urri√įag√∂nguna √≠ eint√∂lu √ĺ√° hafa sum √°rin veri√į farnar tv√¶r g√∂ngur og eitt √°ri√į var einnig vi√įb√≥tar fr√¶√įsluganga tileinku√į urri√įanum a√į sumrinu √° b√∂kkum √ěingvallavatns. Metfj√∂ldi √ĺ√°tttakenda √≠ Urri√įag√∂ngunni √° √ěingv√∂llum √≠ haust kom J√≥hannesi Sturlaugssyni hj√° Laxfiskum skemmtilega √° √≥vart en sl√≥ hrygningarurri√įana √≠ √Ėxar√° hinsvegar ekki √ļt af laginu. √ě√°tttaka √≠ g√∂ngunni s√≠√įustu √°r hefur veri√į √≥tr√ļlega g√≥√į e√įa 150-260 manns en met√ĺ√°tttakan √≠ s√≠√įast li√įnum okt√≥ber s√Ĺnir √≠ senn √°huga f√≥lks √° √ěingvallaurri√įanum og Urri√įag√∂ngunni.

urridi_fraedsluganga_2014-johannes_sturlaugsson_laxfiskar_v-brown_trout_walk_oxara_thingvallavatn-mynd-sigurlaug_rosa_dal 

Met√ĺ√°tttaka var √≠ Urri√įag√∂ngunni 18. okt√≥ber 2014 er um 400 manns m√¶ttu.            

Mynd: Sigurlaug Rósa Dal.

 

urridagangan_2014_johannes_sturlaugsson_solrun_jhannesdttir_urridi_i_hafi_vid_oxara-mynd_gunnar_bender

√ěa√į gekk √° me√į busli og spor√įak√∂stum √ĺegar urri√įarnir voru s√Ĺndir.                          

Mynd: Gunnar Bender.

 

Urri√įar √° degi √≠slenskrar n√°tt√ļru
Dagur √≠slenskrar n√°tt√ļru sem er √ĺann 16. september var hei√įra√įur √° √Ĺmsan m√°ta me√įal annars √° b√∂kkum √Ėxar√°r me√į √ĺv√≠ a√į hafa √ĺar tv√¶r kynningar √ĺann daginn √ĺar sem J√≥hannes Sturlaugsson fr√¶ddi gesti um √ěingvallaurri√įann.

Urri√įar sl√° eigin met - met√ĺ√°tttaka √≠ hrygningarg√∂ngu urri√įa √≠ √Ėxar√° 2014
Ef vi√į hverfum fr√° g√∂ngut√ļrum tv√≠f√¶tlinga vi√į √Ėxar√° og hugum a√į spor√įat√∂kum √≠ √°nni √ĺetta haust √ĺ√° m√° sj√° margt forvitnilegt. Ranns√≥knir Laxfiska s√Ĺndu a√į r√≠flega 1000 urri√įar vitju√įu hrygningarst√∂√įva sinna √≠ √Ėxar√° n√ļ √≠ haust og vetrarbyrjun. Fj√∂ldi urri√įa sem ganga til hrygningar √≠ √Ėxar√° hefur margfaldast √° √ĺeim 15 √°rum sem J√≥hannes Sturlaugsson hefur fylgst me√į √ĺeim m√°lum og hefur aldrei veri√į meiri fr√° √ĺv√≠ a√į √ĺ√¶r talningar h√≥fust. √ěetta er sannarlega √°n√¶gjuleg √ĺr√≥un √ĺv√≠ √≠ upphafi √ĺessa t√≠mabils var gjarnan tala√į um urri√įann √≠ √ĺ√°t√≠√į, en n√ļ er urri√įinn um allt √ěingvallavatn og √Ėxar√°in b√≥lgin af hrygningarurri√įum √° haustin.

√ěrautseigja og √ĺolg√¶√įi hrygningarurri√įa
Hrygningin hj√° √ěingvallaurri√įanum reynir sannarlega √° √ĺolrifin hj√° √ĺeim fiskum √ĺegar √ĺeir vikum saman leggja allt √≠ s√∂lurnar til a√į skila af s√©r n√¶sta √°rgangi √ěingvallaurri√įa. √ěessi √ĺrautseigja h√¶nga sem berjast linnul√≠ti√į og hrygnanna sem vi√į hli√į √ĺeirra grafa sleitul√≠ti√į holur fyrir hrognin af miklum m√≥√į er ein og s√©r a√įd√°unarver√į. Me√į hverju √°rinu sem l√≠√įur kemur hinsvegar betur √≠ lj√≥s hve √ĺolg√¶√įi urri√įanna er √≠ reynd miki√į hva√į hrygninguna var√įar √ĺv√≠ √≠ lj√≥s hefur komi√į a√į algengt er a√į √ĺeir hrygni √°rum saman. Hef√įbundin utan√°liggjandi n√ļmeru√į fiskmerki ger√įu upp a√į vissu marki kleift a√į fylgjast me√į einstaklingum √ěingvallurri√įa √° milli √°ra me√įal annars me√į endurvei√įi √ĺeirra √° ri√įunum √≠ √Ėxar√°. Gallin vi√į √ĺau merki var hinsvegar s√° a√į √ĺau losnu√įu √ļr fiskinum me√į t√≠manum og √ĺv√≠ var √°ri√į 2008 fari√į yfir √≠ √ĺa√į a√į nota rafkenni vi√į merkingar √° √ěingvallaurri√įanum ekki s√≠st til a√į geta vakta√į me√į meiri n√°kv√¶mni hrygningar√ĺ√°ttt√∂ku urri√įanna. Rafkennin fylgja fiskunum √¶vina √° enda sem er gr√≠√įalegur kostur √ĺegar veri√į er a√į vakta langl√≠fan fisk √° bor√į vi√į √ěingvallaurri√įann. Einstaklingsa√įgreiningin sem rafkennin tryggja gefur √ĺannig f√¶ri √° a√į fylgjast me√į merktum urri√įum √¶vi √ĺeirra √° enda, svo sem vi√į ranns√≥knavei√įar og √ĺegar sj√°lfvirkir s√≠ritar vi√į fiskteljarann √≠ √Ėxar√° skynja fer√įir √ĺeirra √° hrygingarst√∂√įvar √°rinnar.

V√∂ktun Laxfiska √° hrygningunni √≠ √Ėxar√° 2014 s√Ĺndi vel √ĺolg√¶√įi og langl√≠fi st√≥rurri√įanna. √ěannig var sta√įfest a√į 5 % af √ĺeim um 180 urri√įum sem merktir voru hrygnandi √≠ √Ėxar√° √°ri√į 2008 voru a√į hrygna √≠ √Ėxar√° yfir ri√įt√≠mann n√ļ 2014 e√įa 6 √°rum eftir merkinguna √° √ĺessari 7. ri√įt√≠√į fr√° og me√į haustinu 2008.

Ein st√¶rsta hrygna vatnaurri√įa h√©rlendis √° ri√įunum √≠ √Ėxar√°
Hausti√į 2014 komu margir l√≠fsreyndir urri√įar √° ri√įin √≠ √Ėxar√°. √Ā me√įal √ĺeirra var urri√įahrygna sem var 94,5 cm l√∂ng og √ĺv√≠ √∂nnur lengsta sta√įbundna urri√įahrygna sem veidd hefur veri√į h√©rlendis svo sta√įfest s√©. G√∂gn eru til yfir √ĺrj√°r √ĺyngri hrygnur √ěingvallaurri√įa sem hafa vei√įst, en tv√¶r √ĺeirra voru styttri en s√ļ langvaxna sem m√¶tti √° ri√įin √≠ √Ėxar√° 2014. √ěessi st√≥rvaxni sk√∂rungur urri√įakven√ĺj√≥√įarinnar hefur √≠ √ĺr√≠gang veri√į veiddur af J√≥hannesi Sturlaugssyni vi√į ranns√≥knavei√įar √≠ √Ėxar√° um hrygningart√≠mann. Fyrst vi√į merkingarvei√įi √°ri√į 2009 √ĺegar h√ļn m√¶tti √≠ fyrsta sinn til hrygningar √≠ √Ėxar√° a√įeins 7 √°ra g√∂mul, s√≠√įan aftur √ĺar hausti√į 2012 og √≠ √ĺri√įja sinn √° ri√įum √Ėxar√°r n√ļ √≠ haust, √ĺ√° 12 √°ra. Vi√į merkingu √°ri√į 2009 √ĺ√° f√©kk √ĺessi mikla hrygna rafkenni og reyndar einnig m√¶limerki. √ě√° var hin hra√įvaxta unga urri√įahrygna 91,1 cm l√∂ng og heil 10 kg (9980 g) en hefur reyndar veri√į nokkru √ĺyngri vi√į komuna √≠ √°na √ĺa√į hausti√į √ĺv√≠ h√ļn var byrju√į a√į hrygna og √ĺv√≠ einhverjum hrognum f√°t√¶kari en vi√į komuna. Strax √°ri√į 2009 var hrygnan g√≥√įa √ĺv√≠ komin √≠ s√∂gulega l√≠kamsst√¶r√į me√į hli√įsj√≥n af kynsystrum s√≠num √° me√įal vatnaurri√įa. Me√į hli√įsj√≥n af √ĺv√≠ var magna√į a√į sj√° a√į 5 √°rum s√≠√įar er fiskurinn ekki einungis enn √° l√≠fi heldur √≠ hrygnandi fullu fj√∂ri √≠ √Ėxar√° og or√įinn einn allra st√¶rsti sta√įbundni urri√įi √ćslands hva√į hrygnur √°hr√¶rir sem s√∂gur fara af. G√∂gn m√¶limerkisins sem urri√įafr√ļin mikla bar fyrstu 3 √°rin s√Ĺndi a√į h√ļn t√≥k s√©r eins √°rs hl√© fr√° hrygningu √≠ kj√∂lfar hrygningarinnar 2009 en m√¶tti s√≠√įan aftur √° ri√įin 2011 og √°rlega eftir √ĺa√į.

vatnaurridi-staersta_hrygna_islands_95cm_hja_johannes_sturlaugsson_v-brown_trout_oxara_thingvallavatn-copyright-laxfiskar.is

Ein st√¶rsta hrygna sta√įbundinna urri√įa √° √ćslandi √≠ l√ļkum J√≥hannesar √≠ √Ėxar√° √≠ n√≥v. 2014. √ěessi 95 cm langa hrygna var merkt √≠ √°nni 5 √°rum fyrr (sj√° mynd h√©r a√į ne√įan).


vatnaurridi-hrygna_91cm_10kg_i_hondum_johannes_sturlaugsson_2009-v-brown_trout_oxara_thingvallavatn-copyright-laxfiskar.is

St√¶rsta urri√įahrygnan √≠ √Ėxar√° 2009 (91 cm og 10 kg) vi√į ranns√≥knavei√įar Laxfiska √≠ h√∂ndum J√≥hannesar, s√ļ sama og m√¶tti enn √° n√Ĺ √≠ haust (2014) √ĺ√° or√įin 95 cm l√∂ng.

Samkv√¶mt lengdinni √° umr√¶ddri hrygnu √ĺ√° er √ĺetta √∂nnur st√¶rsta hrygna vatnaurri√įa sem vei√įst hefur h√©rlendis, en √ĺegar kemur a√į √ĺyngdinni hinum a√įal m√¶likvar√įa √° st√¶r√į fiska √ĺ√° eru til g√∂gn yfir √ĺyngri hrygnur h√©rlendis √° me√įal urri√įa sem dvelja allan sinn aldur √≠ ferskvatni. √ć √ĺeim √ĺremur tilfellum var um √ěingvallaurri√įa a√į r√¶√įa og tv√¶r √ĺeirra hrygna voru m√¶ldar af Laxfiskum me√į n√°kv√¶mri vog og voru n√°l√¶gt 11 kg a√į √ĺyngd. √Ėnnur √ĺeirra hrygna var veidd √≠ nor√įanver√įu √ěingvallavatni √°ri√į 2007 og v√≥g 10,72 kg bl√≥√įgu√į og hefur √ĺv√≠ veri√į allt a√į 11,3 kg √≥bl√≥√įgu√į en lengd hennar var 93 cm.  Hin veiddist √≠ ranns√≥knavei√įum √≠ √Ėxar√° √°ri√į 2010 og var 10,70 kg a√į √ĺyngd og 89 cm l√∂ng. √ěri√įja hrygnan sem um r√¶√įir var a√į √∂llum l√≠kindum t√∂luvert √ĺyngri en √ĺessar tv√¶r og veiddist h√ļn √≠ byrjun sumars √°ri√į 2014 √≠ sunnanver√įu √ěingvallavatni. Hinsvegar vantar reyndar eiginleg m√¶lig√∂gn yfir √ĺyngd √ĺeirrar hrygnu √ĺar sem henni var sleppt eftir a√į hafa veri√į dregin a√į landi √°n √ĺess a√į t√¶kif√¶ri g√¶fist til a√į m√¶la √ĺyngd hennar √°√įur. Hinsvegar n√°√įust af henni √∂nnur m√°l og ef teki√į er mi√į af m√¶lingum vei√įimannsins √° mesta umm√°li fisksins (63 cm) annarsvegar og lengd hans hinsvegar (100 cm) og √ĺa√į sko√įa√į √≠ lj√≥si samb√¶rilegra m√¶ligagna yfir st√¶rstu urri√įahrygnur landsins sem aukinheldur voru √ĺyngdarm√¶ldar √ĺ√° ver√įur a√į √¶tla a√į s√ļ hrygna hafi veri√į 14-15 kg a√į √ĺyngd.  H√©r ber a√į geta √ĺess a√į √∂ll l√≠kindi eru √° √ĺv√≠ a√į hrygnan langa sem m√¶ld var √° ri√įunum √≠ √Ėxar√° √≠ haust hafi √° h√°tindi s√≠num veri√į 11- 12 kg √ĺegar h√ļn m√¶tti til hrygningar √ĺremur √°rum fyrr √°ri√į 2011 eftir tveggja √°ra orlof fr√° s√≠√įustu hrygningu, en √ĺ√° kom h√ļn ekki vi√į s√∂gu ranns√≥knavei√įanna og var √ĺv√≠ ekki m√¶ld. √Āri√į 2014 kom umr√¶dd hrygna ekki vi√į s√∂gu ranns√≥knavei√įanna fyrr en s√≠√įla √≠ n√≥vember. √ěyngd hennar √ĺ√° var 8,26 kg sem sk√Ĺrist af √ĺv√≠ a√į megni√į af hrognum hennar var komi√į √° til√¶tla√įan sta√į, √ĺa√į er a√į segja ni√įur √≠ malarbotn √Ėxar√°r me√į tilheyrandi √ĺyngdartapi fisksins. √ěyngdartapi√į sk√Ĺrist einnig a√į nokkru leyti af linnulitlum greftri hola fyrir hrognin sem √ļtheimtir mikla orku sem s√¶kja ver√įur √≠ l√≠kamsfor√įann √ĺar sem allt √°t liggur ni√įri um ri√įt√≠mann. √Ütla ver√įur a√į hrygnan langa hafi veri√į um e√įa yfir 10 kg √ĺegar h√ļn gekk √° ri√įin hausti√į 2014 og er √ĺ√° liti√į til √ĺess a√į hrygnan var a√į √ĺessu sinni komin √≠ h√≥p eldri borgara stofnsins en √ĺeir eru jafnan hlutfallslega l√©ttari mi√įa√į vi√į l√≠kamslengd en yngri fiskarnir. Til a√į gefa sm√° inns√Ĺn √≠ hve miki√į hrygnurnar geta lagt af √° sk√∂mmum t√≠ma √ĺ√° vill svo til a√į urri√įafr√ļin sem h√©r hefur veri√į til umfj√∂llunar var m√¶ld tv√≠vegis √° ri√įunum √≠ √Ėxar√° s√≠√įla √≠ okt√≥ber 2009 og √ĺv√≠ er h√¶gt a√į gefa raunverulega s√Ĺn √° √ĺyngdartapi√į sem √° s√©r sta√į samhli√įa hrygningunni. √Ā √ĺeim t√¶pu 5 d√∂gum sem li√įu √° milli m√¶linganna lag√įi h√ļn af 1,32 kg. √Ā √ĺeim √ĺeim t√≠ma lauk h√ļn vi√į hrygninguna √ĺv√≠ 1. n√≥vember s√Ĺndu m√¶limerkjag√∂gnin a√į hrygnan var komin √ļt √≠ √ěingvallavatn √ĺar sem h√ļn dvaldi samfellt n√¶stu 2 √°rin.

 

Ranns√≥knir √° √ěingvallaurri√įa √≠ samvinnu vi√į Ion fishing fyrir landi OR
√ć framhaldi af samningi Ion fishing vi√į OR um leigu √° stangvei√įir√©tti fyrir landi OR √° Nesjav√∂llum til √ĺriggja √°ra √ĺ√° skapast kj√∂rinn grundv√∂llur til a√į samtvinna ranns√≥knir og vei√įar √° √ěingvallaurri√įanum √° √ĺessu sv√¶√įi. Vegna √ĺess √°kv√°√įu Laxfiskar og Ion fishing leigutaki vei√įir√©ttarins a√į vinna saman a√į √ĺv√≠ markmi√įi a√į afla uppl√Ĺsinga um urri√įa fyrir landi OR √° vatnasvi√įi √ěingvallavatns. √ć √ĺv√≠ skyni munu Laxfiskar hefja ranns√≥knir 2015 sem mi√įast vi√į a√į afla uppl√Ĺsinga um urri√įana af √ĺessu sv√¶√įi sem unnar ver√įa √≠ samstarfi vi√į Ion fishing.

Vi√į hj√° Laxfiskum √ĺ√∂kkum vei√įim√∂nnum og vei√įir√©ttarh√∂fum vi√į √ěingvallavatn samstarfi√į √° √°rinu sem er a√į l√≠√įa og √≥skum √ĺess a√į vindar vaxandi fars√¶ldar bl√°si √≠ vei√įim√°lum vi√į √ěingvallavatn √°ri√į 2015 l√≠kt og 2014.

S√≠√įa 1 af 5

 

 

  Laxfiskar ehf  

  Hra√įast√∂√įum 1

  271 Mosfellsb√¶

 

  SENDI√ź OKKUR SKILABO√ź

  Netfang: laxfiskar@laxfiskar.is

  S√≠mi: 664 7080