• Sko√įa sem PDF skjal

√ötbrei√įslusv√¶√įi Atlantshafslax √≠ hafi endurskilgreint

Jóhannes Sturlaugsson

N√ļ √≠ j√ļn√≠ 2021 birtist √≠ v√≠sindaritinu Nature Scientific Reports greinin ‚ÄěRedefining the oceanic distribution of Atlantic salmon‚Äú, sem var afrakstur fj√∂l√ĺj√≥√įlegrar ranns√≥knar √° Atlantshafslaxi. V√≠st er a√į ni√įurst√∂√įurnar gerbylta √ĺekkingu okkar √° l√≠fi laxins √≠ Atlantshafinu. H√∂fundur √ĺessara or√įa var af √ćslands h√°lfu √ĺ√°tttakandi √≠ umr√¶ddri ranns√≥kn. Gagnas√∂fnunin bygg√įi √° √ĺv√≠ a√į nota gervitunglafiskmerki til a√į fylgjast me√į fer√įum laxa √≠ sj√≥, sem ger√įi kleift a√į afla einstakra uppl√Ĺsinga ‚Äď allt fr√° landfr√¶√įilegri √ļtbrei√įslu laxanna til heg√įunar √ĺeirra og umhverfisa√įst√¶√įna hverju sinni. Merkingarnar m√≠nar √≠ ranns√≥kninni √° √≠slenskum laxi me√į gervitunglafiskmerkjum m√∂rku√įu um lei√į innlei√įingu √ĺeirrar t√¶kni √≠ fiskiranns√≥knum √° √ćslandi.

atlantic_salmon_from_laxa_iceland-migration_route_from_po-up_satellite_ tag_data-laxfiskar-johannes_sturlaugsson

√ć ranns√≥kninni s√°u st√≥rlaxar √ļr Lax√° √≠ A√įaldal um a√į m√¶la eigin fer√įir √ĺ.m.t. d√Ĺpi√į sem √ĺeir f√≥ru um og umhverfi sitt me√į hli√įsj√≥n af sj√°varhita og lj√≥smagni. √ěar var um a√į r√¶√įa hoplaxa sem lifa√į h√∂f√įu af hrygninguna og vetrardv√∂lina √≠ √°nni. Laxarnir voru stangveiddir um vori√į √° lei√į sinni til sj√°var, nesta√įir me√į gervitunglafiskmerkjum fyrir sj√≥fer√įina og fluttir r√©tt √ļt fyrir sj√°var√≥s √°rinnar √≠ Skj√°lfandafl√≥a. Laxfiskar kostu√įu verkefni√į sem naut auk √ĺess styrks √ļr Fiskr√¶ktarsj√≥√įi og er eins og √°√įur segir hluti af al√ĺj√≥√įlegu samstarfsverkefni √ĺar sem laxar hafa veri√į merktir me√į gervitunglafiskmerkjum √≠ Noregi, Danm√∂rku, √ćrlandi, Sp√°ni og vi√į Gr√¶nland auk merkinganna h√©rlendis. √ďh√¶tt er a√į segja a√į √ĺessar al√ĺj√≥√įlegu ranns√≥knir undir forystu Auduns Rikardsen hj√° H√°sk√≥lanum √≠ Troms√ł √≠ Noregi hafi gerbreytt √ĺekkingu √° g√∂ngulei√įum og √¶tissv√¶√įum laxa √≠ Atlantshafi. Ni√įurst√∂√įur ranns√≥knarinnar s√Ĺndu strax hve m√∂gnu√į √ĺessi ranns√≥knart√¶kni er √ĺegar √≠ hlut eiga langfer√įalangar fiska, l√≠kt og laxinn er s√©rlega gott d√¶mi um. 

H√©r fyrir ne√įan m√° sj√° umfj√∂llun Kastlj√≥ss (2012) um minn √ĺ√°tt √≠ ranns√≥kninni og um ni√įurst√∂√įur fr√° √∂√įrum ranns√≥knum m√≠num √° g√∂ngum laxins √≠ sj√≥.

lax_i_sjo-kastljos_fjallar_um_kortlagningu_a_ferdum_laxins

  • Sko√įa sem PDF skjal

Forsvarsa√įilar Hafranns√≥knastofnunar sni√įgengu l√∂g og vanda√įa stj√≥rns√Ĺsluh√¶tti er √ĺeir notu√įu og birtu √≠ leyfisleysi √≥birt ranns√≥knarg√∂gn J√≥hannesar Sturlaugssonar / Laxfiska

Jóhannes Sturlaugsson

 

√ć √°liti sem Umbo√įsma√įur Al√ĺingis birti n√Ĺveri√į vegna kv√∂rtunar √° starfsh√°ttum √ĺ√°verandi forstj√≥ra Hafranns√≥knastofnunar og svi√įsstj√≥ra hj√° s√∂mu stofnun, er a√į finna √°fellisd√≥m er tekur til √ĺess skorts √° v√≠sindasi√įfer√įi sem √ĺar var til umfj√∂llunar. Hafranns√≥knastofnun var√į uppv√≠s a√į √ĺv√≠ a√į taka, nota og birta √≥birt ranns√≥knarg√∂gn √≠ eigu J√≥hannesar Sturlaugssonar hj√° Laxfiskum √≠ desember 2018 √°n vitneskju hans e√įa leyfis. Um var a√į r√¶√įa arfger√įarg√∂gn fr√° eldisl√∂xum √ļr F√≠fusta√įadals√° √≠ Arnarfir√įi og tilheyrandi upprunagreiningu √ĺeirra. √ć kj√∂lfari√į kvarta√įi eigandi gagnanna √≠ byrjun jan√ļar 2019 til Hafranns√≥knastofnunar yfir √ĺeim vinnubr√∂g√įum. √ć √ĺv√≠ skyni a√į lenda √ĺessu m√°li var forsvarsa√įilum Hafranns√≥knastofnunar s√≠√įan bo√įinn s√° kostur a√į bi√įjast afs√∂kunar √° framfer√įi s√≠nu. En einnig √ĺyrftu √ĺeir a√į sj√° til √ĺess a√į √ĺar sem g√∂gnin voru birt af h√°lfu Hafr√≥ sem eigin g√∂gn v√¶ru, √ĺ√° v√¶ri tilgreint a√į √ĺar v√¶ru um a√į r√¶√įa g√∂gn J√≥hannesar/Laxfiska. Skemmst er fr√° a√į segja a√į forsvarsa√įilar Hafranns√≥knastofnunar virtu ekki √ĺ√° b√≥n. Vegna umr√¶ddra starfsh√°tta var kvarta√į til Umbo√įsmanns Al√ĺingis sem t√≥k m√°li√į til me√įfer√įar og lauk √ĺv√≠ me√į √°liti √ĺv√≠ sem birt var 30. apr√≠l 2021. A√į ne√įan er a√į finna hlekk √° √ĺa√į √°lit Umbo√įsmanns Al√ĺingis. H√©r er vi√į h√¶fi a√į nefna s√©rstaklega fimm atri√įi sem komi√į er inn √° √ĺv√≠ √°liti Umbo√įsmanns Al√ĺingis (1-5):

 


1. √ć √°liti Umbo√įsmanns Al√ĺingis kemur fram √ĺa√į √≥l√∂gm√¶ti og si√įleysi sem f√≥lst √≠ √ĺv√≠ af h√°lfu forsvarsa√įila Hafranns√≥knastofnunar a√į nota og birta √≥birt ranns√≥knarg√∂gn J√≥hannesar Sturlaugssonar hj√° Laxfiskum √°n hans leyfis.


2. √ć √°liti Umbo√įsmanns Al√ĺingis er viki√į or√įum a√į t√∂lvup√≥stum fr√° fyrrverandi forstj√≥ra Hafranns√≥knastofnunar til J√≥hannesar Sturlaugssonar eiganda Laxfiska me√į v√≠sun √≠ innihald √ĺeirra og me√į hli√įsj√≥n af reglum er gilda um h√°tterni opinberra starfsmanna (sbr. 1. mgr. 14. gr. laga nr. 70/1996). √ć √ĺv√≠ sambandi telur Umbo√įsma√įur Al√ĺingis r√©tt ‚Äěa√į √≠treka a√į Hafranns√≥knastofnun og starfsm√∂nnum hennar ber √≠ samr√¶mi vi√į vanda√įa stj√≥rns√Ĺsluh√¶tti a√į haga samskiptum s√≠num vi√į √ĺ√° sem til hennar leita me√į √ĺeim h√¶tti a√į g√¶tt s√© hlutleysis, sanngirni og fyllstu kurteisi √≠ gar√į √ĺeirra sem leita til stofnunarinnar me√į erindi s√≠n.‚Äú


3. √ć √°liti Umbo√įsmanns Al√ĺingis kemur fram a√į forsvarsa√įilar Hafr√≥ bi√įjast ekki afs√∂kunar √° framfer√įi s√≠nu fyrr en eftir √≠treku√į tilm√¶li √ĺar a√į l√ļtandi fr√° Umbo√įsmanni Al√ĺingis.


4. √ć √°liti Umbo√įsmanns Al√ĺingis kemur fram a√į forsvarsa√įilar Hafr√≥ ur√įu ekki vi√į √ĺeirri bei√įni a√į geta eiganda ranns√≥knargagnanna √ĺar sem √ĺau voru birt af √ĺeirra h√°lfu sem eigin v√¶ru (√≠ veffr√©tt og s√≠√įar √≠ sk√Ĺrslum).


5. √ć √°liti Umbo√įsmanns Al√ĺingis kemur fram a√į √ĺ√°verandi forstj√≥ri Hafranns√≥knastofnunar greindi Umbo√įsmanni Al√ĺingis ranglega fr√° m√°lav√∂xtum.

 

√Ālit Umbo√įsmanns (M√°l. nr. 10358/2020) er a√į finna √° eftirfarandi hlekk: https://www.umbodsmadur.is/alit-og-bref/mal/nr/8596/skoda/mal/

 

Morgunbla√įi√į fjalla√įi um m√°li√į 11. ma√≠, b√¶√įi √≠tarlega √≠ bla√įinu og einnig √° vefs√≠√įu sinni: https://www.mbl.is/200milur/frettir/2021/05/11/hafro_birti_rannsoknargogn_an_leyfis/


  • Sko√įa sem PDF skjal

Atferli bleikju √≠ √ěingvallavatni skr√°√į √°ri√į um kring

Jóhannes Sturlaugsson

 

Fer√įir fiska af m√∂rgum tegundum og stofnum er einn af √ĺeim √ĺ√°ttum n√°tt√ļrunnar sem e√įli m√°lsins samkv√¶mt hefur lengst af veri√į m√∂nnum hulinn √≠ sm√°atri√įum. Me√į tilkomu rafeindafiskmerkja hafa opnast √Ĺmsir m√∂guleikar til a√į afla √≠tarlegra uppl√Ĺsinga um heg√įun og umhverfi (atferlisvistfr√¶√įi) fiska, jafnvel svo √°rum skiptir. Undangengin 22 √°r hef √©g √°rlega rannsaka√į atferlisvistfr√¶√įi urri√įa √≠ √ěingvallavatni me√į rafeindafiskmerkjum. Jafnvel √ĺ√≥ svo a√į √©g hafi l√≠tillega nota√į rafeindafiskmerki til a√į sko√įa heg√įun bleikju √≠ √ěingvallavatni √° √°rum √°√įur (2007-2008), √ĺ√° var √ĺa√į ekki fyrr en sumari√į 2018 sem √©g nota√įi √ĺ√° t√¶kni til a√į afla samfelldra atferlisgagna um bleikjurnar √°ri√į um kring √≠ √ěingvallavatni. √ć √ĺeirri v√∂ktun minni √° heg√įun bleikjanna √ĺ√° eru rafeindafiskmerki af ger√į hlj√≥√įsendimerkja grundv√∂llur gagnas√∂fnunarinnar, sem og tilheyrandi s√≠ritandi skr√°ningast√∂√įvar sem starfr√¶ktar eru v√≠tt og breitt um √ěingvallavatn. √ěannig gefst f√¶ri √° a√į kortleggja landfr√¶√įilega sta√įsetningu bleikjanna √°ri√į um kring, anna√į atferli √ĺeirra (fiskd√Ĺpi) og vatnshitann sem √ĺ√¶r upplifa. Sl√≠kar uppl√Ĺsingar eru einnig skr√°√įar fyrir √ĺ√° urri√įa sem vakta√įir eru me√į sama h√¶tti.

√Čg hef n√ļ √ĺegar merkt me√į hlj√≥√įsendimerkjum 17 bleikjur af √ĺremur svipger√įum. √ěar er um a√į r√¶√įa murtu, ku√įungableikju, og r√°nbleikju, en dvergbleikjan sem stendur fyrir fj√≥r√įu svipger√į bleikjanna √≠ √ěingavallavatni hefur enn ekki komi√į vi√į s√∂gu ranns√≥knarinnar. Ranns√≥kn √ĺessi hefur skila√į um 200 √ĺ√ļsund skr√°ningum fr√° fer√įum bleikjanna, yfir t√≠mabili√į fr√° sumrinu 2018 √ĺar til g√∂gnum var s√≠√įast hla√įi√į ni√įur sumari√į 2020.

Ranns√≥knin hefur √ĺegar leitt √≠ lj√≥s a√į hluti fiskanna sem fylgt var eftir, allt fr√° murtum sem voru √≠ kringum 20 cm a√į lengd til st√≥rvaxinna bleikja, √°ttu √ĺa√į til a√į n√Ĺta s√©r √∂ll helstu sv√¶√įi √ěingvallavatns √° innan vi√į einu √°ri. En jafnframt voru d√¶mi um √ĺa√į a√į bleikjur h√©ldu sig √° vissum sv√¶√įum vatnsins √°ri√į um kring. Landfr√¶√įilegu uppl√Ĺsingarnar yfir dvalarsta√įi bleikjanna gefa f√¶ri √° a√į afmarka hrygningarsv√¶√įi √ĺeirra, vetursetusv√¶√įi og sv√¶√įin sem √¶tisg√∂ngurnar taka til.

√ör h√≥pi bleikjanna m√° nefna fr√≥√įlegar uppl√Ĺsingar fr√° t√¶plega tveggja √°ra r√∂√į skr√°ninga √° fer√įum st√¶rstu bleikjunnar, sem var 15 √°ra og 62 cm l√∂ng √ĺegar h√ļn veiddist sumari√į 2020. S√° fiskur dvaldi v√≠√įa √≠ sy√įri hluta vatnsins √ĺar sem hann var merktur og f√≥r einnig um mi√įbik vatnsins en gekk aldrei √≠ nyrsta hluta √ěingvallavatns. Skr√°ningar √ĺess fisks s√Ĺndu fr√≥√įlega vanafestu √≠ fer√įum fisksins m.t.t. √°rst√≠ma √ĺessi 2 √°r.

Hitam√¶lingarnar sem bleikjurnar framkv√¶mdu √° fer√įal√∂gum s√≠num s√Ĺndu ennfremur a√į √ĺegar kaldur fa√įmur vetrarins umvefur undirdj√ļp √ěingvallavatns, √ĺ√° √°ttu bleikjurnar √ĺa√į til a√į dvelja √° sv√¶√įum √ĺar sem yls naut vi√į vegna innstreymis volgra linda undan Nesjahrauninu.

√ěegar liti√į er til atferlis murtunnar √ĺ√° hefur ranns√≥knin ekki einungis gefi√į n√Ĺja inns√Ĺn √≠ hvernig s√° sm√°i og kn√°i fiskur fer v√≠tt og breitt um vatni√į me√į hli√įsj√≥n af √°rst√≠ma, heldur einnig skila√į s√©rlega fr√≥√įlegum uppl√Ĺsingum um √° hva√įa d√Ĺpi murtan heldur sig √° hverjum t√≠ma; allt fr√° yfirbor√įi og ni√įur √° 100 metra e√įa meira √° d√Ĺpstu sv√¶√įum √ěingvallavatns.

      bleikja_rnr4_murta_thingvallavatni-dvalarsvaedi_atferli_yfir_1_ar-johannes_sturlaugsson_laxfiskar

 

Bleikjan √≠ √ěingvallavatni hefur lengi vaki√į forvitni √ĺeirra sem rannsaka√į hafa fiska √≠ ferskvatni h√©rlendis. Sporg√∂nguma√įur √≠slenskra fiskiranns√≥kna, Bjarni S√¶mundsson rannsaka√įi bleikjuna √≠ √ěingvallavatni √≠ lok 19. aldar og √≠ upphafi 20. aldar. √ě√° setti Bjarni fram uppl√Ĺsingar um √ĺessar 4 svipger√įir bleikja √° grunni √ĺeirra nafngifta sem b√¶ndur vi√į vatni√į notu√įu √° √ĺeim t√≠ma til a√įgreiningar √° √ĺeim. Bleikjan √≠ √ěingvallavatni var s√≠√įan ranns√∂ku√į √≠tarlega √° margv√≠slegan m√°ta √ĺegar kom fram √° 20. √∂ldina og g√≥√įa samantekt um √ĺ√¶r ranns√≥knir er a√į finna √≠ b√≥kinni √ěingvallavatn - undraheimur √≠ m√≥tun (2002), sem P√©tur M. J√≥nasson og P√°ll Hersteinsson ritst√Ĺr√įu (sj√° kaflann Bleikjan: Sigur√įur S. Snorrason o.fl.). √ěa√į er s√≠√įan sumari√į 2018 sem n√Ĺr kafli h√≥fst √≠ ranns√≥knum √° bleikjunni √≠ √ěingvallavatni me√į umr√¶ddri v√∂ktun minni √≠ √ěingvallavatni √°ri√į um kring √° atferlisvistfr√¶√įi bleikja af mismunandi svipger√įum.

Ranns√≥kn m√≠n √° atferlisvistfr√¶√įi bleikju √≠ √ěingvallavatni kallast √° vi√į atferlisranns√≥knir m√≠nar √° urri√įanum √≠ √ěingvallavatni. G√∂gnin sem ranns√≥knin skilar gera √≠ senn kleift a√į kortleggja meginmynstri√į √≠ √°rst√≠√įabundinni heg√įun bleikja af mismunandi svipger√įum, en um lei√į √ĺann breytileika sem fyrirfinnst √≠ heg√įun einstaklinganna. Skr√°ningar √°ri√į um kring √≠ √ěingvallavatni er s√Ĺna dvalarsv√¶√įi bleikja, a√įra heg√įun √ĺeirra og vatnshitann sem √ĺ√¶r upplifa, voru framkv√¶mdar √° s√∂mu sv√¶√įum √° sama t√≠ma √° sama h√°tt fyrir urri√įa af 3 stofnum (√Ėxar√°, √Ėlfusvatns√° og √ötfalli). √ěessi samhli√įa skr√°ning √° atferlisvistfr√¶√įi bleikja af mismunandi svipger√įum og fyrir urri√įa af mismunandi stofnum, er gott d√¶mi um hvernig auka megi gagnsemi atferlisranns√≥kna √° fiskum. Sem h√©r er gert me√į √ĺv√≠ a√į beita skilvirkri n√ļt√≠mat√¶kni √≠ ranns√≥knum til a√į framkv√¶ma √≠tarlegar og hagn√Ĺtar atferlisranns√≥knir √° fiskum yfir v√≠√įfe√įm sv√¶√įi, √ĺar sem landfr√¶√įileg √ļtbrei√įsla er kortl√∂g√į jafnhli√įa. Ranns√≥kn sem gerir kleift a√į safna samt√≠mis uppl√Ĺsingum um mismunandi fisktegundir, fiskistofna og svipger√įir fiska, auk √ĺess sem sko√įa m√° heg√įun fiskanna n√°nar √ļt fr√° st√¶r√į √ĺeirra, l√≠fsstigi, kyni og kyn√ĺroska√°standi. Ranns√≥knin vitnar jafnframt um √ĺ√° spennandi m√∂guleika sem felast √≠ √ĺv√≠ a√į skr√° samhli√įa uppl√Ĺsingar um afr√¶ningja og br√°√į hans, l√≠kt og tilfelli√į er √≠ ranns√≥kn minni √° st√≥rurri√įanum og helstu br√°√į hans murtunni.

H√©r a√į ne√įan m√° sj√° umfj√∂llun St√∂√įvar 2 um ranns√≥knina √≠ fr√©ttum √ĺann 2. okt√≥ber 2020.

bleikja_i_thingvallavatni-atferlisrannsokn-johannes_ sturlaugsson-laxfiskar

 

  Elsti urri√įi √ěingvallavatns 19 √°ra 2019                 

J√≥hannes Sturlaugsson     

                      thingvallaurridi-brown_trout-salmo_trutta-copyright_johannes_sturlaugsson_laxfiskar

Urri√įah√¶ngur √≠ √Ėxar√°

Vi√į ranns√≥knir m√≠nar √° √ěingvallaurri√įum 2019, √ĺ√° veiddi √©g me√įal annars √≠ √Ėxar√° nokkra afgamla urri√įa sem √ĺar voru m√¶ttir til hrygningar um hausti√į. Einn √ĺessara elstu kunningja minna √≠ √Ėxar√° var 19 √°ra urri√įi. √Ā √ĺeim 12 √°rum sem li√įin voru fr√° √ĺv√≠ a√į s√° urri√įi gekk fyrst til hrygningar, √ĺ√° s√Ĺna skr√°ningar a√į 8 √ĺeirra √°ra var hann m√¶ttur til hrygningar svo sta√įfest s√©. √Ā me√įan √ĺessum ellibelg endist aldur til, √ĺ√° ver√įur fylgst n√°i√į me√į honum n√¶stu misserin me√į hj√°lp sendimerkis sem hann f√©kk a√į vi√įskilna√įi. √ěessi h√°aldra√įi urri√įi og jafnaldrar hans vitna um hve h√°um aldri √ěingvallaurri√įar geta n√°√į - og eru reyndar elstu √ěingvallaurri√įar sem sta√įfestar s√∂gur fara af. √ěessi sta√įreynd minnti mig um lei√į √° √ĺa√į a√į m√≠nar √°rlegu ranns√≥knir til r√©tt r√≠flega tuttugu √°ra √° √ĺessum konungum og drottningum √≠slenskra ferskvatnsfiska, eru n√ļna fyrst m√∂gulega a√į n√°lgast √ĺa√į a√į n√° utan um √¶visp√∂nn elstu fiskanna er h√≥fu l√≠fsg√∂ngu s√≠na √ĺegar √©g var a√į byrja √ĺessar ranns√≥knir m√≠nar.

Ranns√≥knir s√Ĺna a√į enn st√¶kka hrygningarstofnar √ěingvallaurri√įa             

V√∂ktun m√≠n/Laxfiska √° hrygningarstofnum √Ėxar√°r og √Ėlfusvatns√°r s√Ĺnir a√į st√¶r√į hrygningarstofna √ĺessara √°a er √≠ s√∂gulegu h√°marki og hefur ekki um √°ratugaskei√į n√°√į √∂√įrum eins h√¶√įum. √ć √ĺeim efnum v√≠sa √©g til v√∂ktunar minnar √° hrygningarstofnunum √° 21. √∂ldinni, en einnig almennra fr√°sagna fr√° ofanver√įri 20. √∂ld √ĺegar svo l√≠ti√į var um urri√įa √≠ √ěingvallavatni a√į √ĺa√į var fari√į a√į tala um √ěingvallaurri√įa √≠ √ĺ√°t√≠√į. Hausti√į 2019 hrygndu um 3000 √ěingvallaurri√įar og megni√į af √ĺeim √≠ √Ėxar√°. √ěar sem hluti hrygningarfisks hj√° √ěingvallaurri√įa tekur s√©r eins √°rs hl√© fr√° hrygningu og jafnvel lengur √ĺ√° ver√įur a√į √¶tla a√į fj√∂ldi hrygningarfiska √ěingvallaurri√įa s√© n√ļ ekki undir fj√≥rum √ĺ√ļsundum.

  Laxgengd og vei√įi √≠ Elli√įa√°num
- sta√įan 2019 √≠ lj√≥si √°ranna 2011-2018
Jóhannes Sturlaugsson

 

Stangvei√įimenn velta sem fyrr v√∂ngum yfir vei√įinni √≠ √°num okkar sem v√≠√įast hefur veri√į dr√¶m framan af √ĺetta √°ri√į.  S√° er √ĺetta ritar er n√ļ a√į vakta fiskistofna √≠ vatnakerfi Elli√įa√°nna 9. √°ri√į √≠ r√∂√į fyrir h√∂nd ranns√≥knafyrirt√¶kis s√≠ns Laxfiska og finnst vi√į h√¶fi a√į setja fram g√∂gn yfir laxgengd √≠ Elli√įa√°num √ĺau √°r (2011-2019) til samanbur√įar. Sl√≠k st√∂√įlu√į √°rleg v√∂ktun √° Elli√įa√°num  hefur veri√į samfelld √≠ 32 √°r, en fyrstu 23 √°rin sinnti Vei√įim√°lastofnun henni. Ekki √ĺarf a√į fj√∂lyr√įa um gagnsemi √ĺess a√į til s√©u sl√≠k langt√≠mag√∂gn og benda m√° √° a√į Elli√įa√°rnar eru me√įal annars nota√įar sem einkennis√° til vi√įmi√įunar fyrir laxvei√įi√°r √° n√¶rliggjandi sv√¶√įum landsins. √ěannig er til a√į mynda stu√įst vi√į √°rleg g√∂gn yfir st√¶r√į g√∂ngusei√įastofns laxins √≠ vatnakerfi Elli√įa√°nna og sta√įfesta lifun √ĺeirra laxa yfir sj√°vardv√∂lina. Sl√≠k langt√≠ma v√∂ktunarg√∂gn gefa f√¶ri √° a√į r√°√įa √≠ stofnst√¶r√įarsveiflur sem stangvei√įimenn √ĺekkja svo vel fr√° vei√įum s√≠num √° laxi, sveiflur sem r√°√įast √≠ senn af √°hrifa√ĺ√°ttum √≠ ferskvatni og √≠ sj√≥. 


√ć lj√≥si umr√¶√įunnar um vei√įi √ĺessa √°rs √ĺ√° er fr√≥√įlegt a√į l√≠ta √° √ĺa√į hvernig laxgengdin √ĺetta √°ri√į √≠ Elli√įa√°num l√≠tur √ļt mi√įa√į vi√į √°rin 2011-2018.  Heildarganga laxa √≠ Elli√įa√°rnar er skr√°√į me√į n√°kv√¶mum h√¶tti √°rlega, annarsvegar √ļt fr√° kvikmyndafiskteljara sem er √∂rstuttan sp√∂l fr√° sj√°var√≥si og hinsvegar √ļt fr√° stangvei√įi √° laxi sem er landa√į ne√įan √ĺess kvikmyndafiskteljara.  H√©r set √©g fram nokkur gr√∂f sem s√Ĺna laxgengdina til og me√į 14. j√ļl√≠ fr√° 2011-2019. √ěar er s√Ĺndur fj√∂ldi laxa sem laxagangan samanstendur af √ĺessi √°r yfir nefnda byrjun g√∂ngunnar. B√¶√įi √ļt fr√° fj√∂lda laxa sem luku √° √ĺv√≠ t√≠mabili g√∂ngu upp fiskteljarann undan rafst√∂√įvarh√ļsinu √≠ Elli√įa√°rdalnum og √ļt fr√° fj√∂lda laxa sem var landa√į ne√įan fiskteljarans √° √ĺv√≠ timabili.  √ěau g√∂gn s√Ĺna a√į heildarganga laxins √° √ĺessum fyrstu 25 d√∂gum vei√įit√≠mabilsins √≠ Elli√įa√°num er t√∂luvert breytileg √° milli √°ra. Um lei√į s√Ĺnir √ĺessi samanbur√įur a√į laxgengdin √≠ Elli√įa√°rnar √° √ĺessum 9 √°rum hefur √≠ tv√≠gang veri√į slakari en n√ļ er √ĺegar komi√į var fram √≠ mi√įjan j√ļl√≠ (2014 og 2015) og vei√įin √° sama t√≠mapunkti var einnig slakari 2014 en samb√¶rileg 2015 vi√į √ĺa√į sem n√ļ er.  √Ā me√įal myndanna sem s√Ĺna samanbur√į √° laxgengd √≠ Elli√įa√°num √° milli √°ra er mynd sem s√Ĺnir hve st√≥rt hlutfall af √°rlegri g√∂ngu laxa √≠ Elli√įa√°rnar hefur veri√į komi√į √≠ √°rnar 14. j√ļl√≠, √≠ samanbur√įi vi√į √ĺa√į sem gekk √≠ √°rnar s√≠√įar a√į sumrinu. Nokku√į sem er fr√≥√įlegt a√į sko√įa √ĺegar menn velta fyrir s√©r hver heildarlaxgengdin ver√įi √ĺetta √°ri√į √≠ Elli√įa√°num og framhaldi√į √° gangi vei√įinnar sem laxgengdin st√Ĺrir a√į miklu leyti.  

 

1_ellidar-upphaf_laxagongunnar 2011-2019_johannes_s_laxfiskar

 

 

2_ellidar-upphaf_laxagongunnar 2011-2019_johannes_s_laxfiskar

 

 

3_ellidar-upphaf_laxagongunnar vs heild_hlutfallslegur_fjoldi_ 2011-2018_johannes_s_laxfiskar

 

 

Vegna √ĺess hve vei√įin √≠ Elli√įa√°num hefur veri√į g√≥√į framan af √ĺegar liti√į er til annarra laxvei√įi√°a, √ĺ√° fannst m√©r vi√į h√¶fi a√į s√Ĺna t√∂lfr√¶√įina a√į baki √ĺeirri laxvei√įi h√©r √≠ h√∂fu√įsta√įnum. √ěv√≠ set √©g fram graf sem s√Ĺnir √ĺ√¶r 9 vei√įi√°r sem eru me√į besta laxvei√įi a√į me√įaltali √° hvern stangardag 2019 fram til 10. j√ļl√≠. √ěau g√∂gn byggja √° g√∂gnum fr√° Landsambandi Vei√įif√©laga og taka tillit til fj√∂lda √ĺeirra stanga sem standa a√į baki vei√įinni fyrir hverja viku fr√° upphafi vei√įit√≠ma √≠ √ĺeim √°m. G√∂gnin s√Ĺndu a√į Elli√įa√°rnar voru 10. j√ļl√≠ s√≠√įastli√įinn me√į √ĺri√įju bestu vei√įina √° landsv√≠su √ĺegar liti√į er til vei√įinnar me√į hli√įsj√≥n af √ĺeim stangard√∂gum er a√į baki vei√įinni st√≥√įu. Hva√į heildarvei√įina √° laxi var√įa√įi √ĺ√° var vei√įin √≠ Elli√įa√°num √≠ √ĺv√≠ efni √° sama t√≠ma √≠ 6. s√¶ti yfir landi√į. N√ļ fer n√¶sta vikusamantekt Landssambands Vei√įif√©laga yfir  laxvei√įina a√į birtast, sem Bj√∂rn The√≥d√≥rsson setur tryggilega fram a√į venju. √ě√° hefur vei√įin vissulega aukist √≠ √ĺeim √°m sem h√©r er fjalla√į um mi√įa√į vi√į 10. j√ļl√≠, √ĺar me√į tali√į √≠ Elli√įa√°num - en s√≠√įla dags 16. j√ļl√≠ var b√ļi√į a√į vei√įa 219 laxa √≠ Elli√įa√°num og √° sama t√≠ma h√∂f√įu r√©tt t√¶plega 700 laxar gengi√į upp teljarann. 



5_ veidin i 9 aflahaestu anum 10jul2019

 


Myndin sem √©g birti h√©r s√Ĺnir √°rlega laxvei√įi √≠ Elli√įa√°num s√≠√įustu 20 √°rin.  √ěa√į er √°n√¶gjulegt a√į sj√° hva√į laxvei√įin √≠ Elli√įa√°num hefur a√į jafna√įi veri√į g√≥√į s√≠√įasta √°ratug. √ěetta er ekki s√≠st gle√įilegt √≠ lj√≥si √ĺess a√į √° √ĺeim t√≠ma eru Elli√įa√°rnar sj√°lfb√¶rar, √ĺv√≠ laxasei√įum var s√≠√įast sleppt 2007 og laxar fr√° sl√≠kum sleppingum koma √ĺv√≠ ekki vi√į s√∂gu vei√įanna fr√° og me√į 2010. 

   

4_ellidar-arleg veidi i ellidaanum sidustu 20 ar -1999-2018

 

S√≠√įasta myndin sem √©g birti h√©r (b√¶tt inn 18/7) s√Ĺnir st√¶r√į hrygningarstofns Elli√įa√°nna. Kv√≥tasetning laxvei√įinnar √≠ Elli√įa√°num (2 laxar √° vakt sem m√° landa en stunda m√° vei√įa og sleppa √ĺv√≠ til vi√įb√≥tar) er s√©rlega mikilv√¶g forsenda √ĺess a√į tekist hefur a√į tryggja g√≥√įan hrygningarstofn √≠ Elli√įa√°num. 


6_arleg ganga lax i ellidaar 2011_2018_vs_hrygningarstofn-johannes sturlaugsson laxfiskar


                                                                          

S√≠√įa 1 af 7

Sk√Ĺrslur

 

 

  Laxfiskar ehf  

  Hra√įast√∂√įum 1

  271 Mosfellsb√¶

 

  SENDI√ź OKKUR SKILABO√ź

  Netfang: laxfiskar@laxfiskar.is

  S√≠mi: 664 7080